| PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm) Đọc đoạn trích sau: (Tóm tắt phần lược bỏ: Vào một chiều hè, “tôi” và bé Vin rủ nhau bẫy cò để bắt cò về chơi. “Tôi” đã làm một cái bẫy đặt ở cánh đồng. Khi chúng định tháo bẫy vì không bắt được con cò nào thì có hai mẹ con nhà Cò Bợ sà xuống. Cò Bợ con đã lao về phía con cá mồi trong bẫy.) (…) Chiếc cần tre bật nhẹ cùng tiếng reo của tôi và bé Vin: – Sập bẫy rồi! Tôi nắm tay bé Vin chạy thục mạng về phía con vật đang vỗ cánh bành bạch. Cả đàn cò trắng bay vùng lên, kêu náo loạn. Cò Bợ mẹ bay thấp hơn, đau đớn gào to: “Cứu con tôi với! …”. Trong khi đó Cò Bợ con bị sợi cước thít vào cổ giẫy giụa tuyệt vọng. Thấy chúng tôi, nó vùng bay lên và ngay lập tức lại rơi bịch xuống, toàn thân bê bết bùn. Nhìn cảnh đó, bé Vin bỗng tái mặt, đầu gối díu vào nhau. Tôi đành vào tháo bẫy một mình. Tiếng con cò mẹ càng gào thảm thiết. Cò Bợ con chừng đã mệt, hai cánh áp xuống đất, mắt lóe lên như hai giọt nước, sợ run cầm cập. Đến lượt chân tôi khuỵu xuống. Tôi thấy rõ tiếng van xin của Bợ con: “Tôi van cậu! Cậu cũng là trẻ con, cũng có lúc dại dột. Tôi xin cậu”. Chắc nó đang nghĩ đến mẹ nó. Đêm nay mẹ nó sẽ khóc hết nước mắt. Rồi chỉ vài hôm nữa thế nào cũng thấy xác một con Cò Bợ mẹ chết ủ rũ vì mất con. Tôi không kịp nghĩ gì cả, ngồi thụp xuống, gỡ nút thòng lọng rồi ôm con vật tung bổng lên trời. Thoạt đầu Bợ con loạng quạng bay như diều đứt dây. Lát sau nó lấy lại được tư thế và hai mẹ con nó dìu nhau bay về phía làng. Cả tôi và bé Vin đều ngửa cổ nhìn theo cho đến khi đàn cò chỉ còn lại như những chấm đen in lên hoàng hôn đỏ rực. – Vin giận anh à? Nó nói trong tiếng nức nở: – Con cò… sẽ gẫy cổ mất… Thế nào mẹ nó cũng đánh nó vì tội dại dột… Hấc! Hấc… Tôi phải cam đoan với bé Vin con cò chỉ hơi đau, nó mới chịu nín. Nó bám tay áo tôi, vừa đi vừa quệt nước mắt. (Trích truyện ngắn Bẫy cò, Tạ Duy Anh, Báo Văn học & Tuổi trẻ, số tháng 5 (382+383), NXB Giáo dục Việt Nam, 2017, tr.87) * Chú thích: Tạ Duy Anh sinh năm 1959, quê Hà Nội, là cây bút trẻ trong thời kì đổi mới. Hiện ông là biên tập viên tại Nhà xuất bản Hội Nhà văn. Tạ Duy Anh trở thành hội viên Hội nhà văn Việt Nam từ năm 1993. Thực hiện các yêu cầu: Câu 1 (0.5 điểm). Xác định và nêu vai trò của ngôi kể trong đoạn trích trên. Câu 2 (0.5 điểm). Tìm các từ ngữ miêu tả hành động của bé Vin trong những câu văn sau: “Cả tôi và bé Vin đều ngửa cổ nhìn theo cho đến khi đàn cò chỉ còn lại như những chấm đen in lên hoàng hôn đỏ rực. Câu 3 (1.0 điểm). Nêu tác dụng của biện pháp tu từ nhân hóa được sử dụng trong câu văn: “Trong khi đó Cò Bợ mẹ bay thấp hơn, đau đớn gào to: Cứu con tôi với!…” Câu 4 (1.0 điểm). Nêu nhận xét của em về nhân vật “tôi” qua câu văn: “Tôi không kịp nghĩ gì cả, ngồi thụp xuống, gỡ nút thòng lọng rồi ôm con vật tung bổng lên trời”. Câu 5 (1.0 điểm). Từ nội dung đoạn trích, em hãy đề xuất một số cách ứng xử phù hợp với thiên nhiên. PHẦN VIẾT (6.0 điểm) Câu 1 (2.0 điểm). Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích nhân vật bé Vin trong đoạn trích ở phần đọc hiểu. Câu 2 (4.0 điểm). Có ý kiến cho rằng: “Cách con người đối xử với thiên nhiên hôm nay sẽ quyết định cuộc sống của con người ở tương lai”. Em hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ về ý kiến trên, đồng thời đề xuất những giải pháp thiết thực nhằm bảo vệ thiên nhiên. —— Hết —— * HƯỚNG DẪN LÀM BÀI: PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm): Câu 1 (0,5 điểm) – Ngôi kể: Ngôi thứ nhất (người kể xưng “tôi”). – Vai trò của ngôi kể:
Câu 2 (0,5 điểm) – Các từ ngữ miêu tả hành động của bé Vin:
Câu 3 (1,0 điểm) – Biện pháp tu từ nhân hóa trong câu văn: “Cò Bợ mẹ bay thấp hơn, đau đớn gào to: ‘Cứu con tôi với!…’”. – Tác dụng:
Câu 4 (1,0 điểm) – Qua câu văn: “Tôi không kịp nghĩ gì cả, ngồi thụp xuống, gỡ nút thòng lọng rồi ôm con vật tung bổng lên trời”, nhân vật “tôi” hiện lên là:
Câu 5 (1,0 điểm) – Một số cách ứng xử phù hợp với thiên nhiên:
PHẦN VIẾT (6,0 điểm) Câu 1 (2,0 điểm). Viết đoạn văn khoảng 200 chữ phân tích nhân vật bé Vin: Truyện Bẫy cò là sáng tác tiêu biểu của Tạ Duy Anh. Bằng giọng kể chân thực, giàu cảm xúc và gần gũi với thế giới trẻ thơ, tác phẩm không chỉ tái hiện một câu chuyện cảm động về việc bẫy cò của những đứa trẻ mà còn gợi lên bài học sâu sắc về tình yêu thương đối với muôn loài và ý thức bảo vệ thiên nhiên. Tình cảm ấy được thể hiên rõ nét qua nhân vật Vin. Trước hết, nhân vật bé Vin hiện lên là một đứa trẻ giàu tình yêu thương và có tâm hồn nhạy cảm. Ban đầu, Vin cùng nhân vật “tôi” háo hức đi bẫy cò như một trò chơi trẻ con. Tuy nhiên, khi chứng kiến cảnh Cò Bợ con bị mắc bẫy đau đớn, cò mẹ gào khóc thảm thiết, bé Vin đã vô cùng sợ hãi và thương xót. Hình ảnh “mặt tái mét”, “đầu gối díu vào nhau”, rồi “ngồi thụp xuống, khóc òa lên” cho thấy em bị ám ảnh mạnh mẽ bởi nỗi đau của loài vật. Đặc biệt, Vin còn lo lắng rằng “con cò sẽ gẫy cổ mất”, “mẹ nó cũng đánh nó vì tội dại dột”, thể hiện sự đồng cảm hồn nhiên nhưng chân thành với cò con. Sau sự việc ấy, Vin thường ngẩn người nhìn theo những cánh chim lạc bầy với vẻ lo lắng. Qua đó, tác giả gửi gắm thông điệp rằng con người cần biết yêu thương, trân trọng sự sống của muôn loài và sống hài hòa với thiên nhiên. Không chỉ sâu sắc ở nội dung, truyện còn gây ấn tượng bởi cách xây dựng tình huống truyện giàu kịch tính, từ sự háo hức khi đặt bẫy đến khoảnh khắc nghẹt thở khi cò con mắc nạn, khiến cảm xúc người đọc được dẫn dắt tự nhiên. Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế, đặc biệt qua biểu hiện và cảm xúc của bé Vin, đã góp phần làm nổi bật vẻ đẹp của một tâm hồn trẻ thơ trong sáng, nhân hậu, biết yêu thương muôn loài. Qua nhân vật bé Vin, Tạ Duy Anh đã khơi dậy trong mỗi người lòng trắc ẩn, sự đồng cảm và ý thức trân trọng sự sống. Bẫy cò vì thế không chỉ là một câu chuyện tuổi thơ giàu cảm xúc mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc: hãy biết yêu thương, bảo vệ thiên nhiên để cuộc sống luôn chan hòa và nhân ái hơn. |
Đề số 97: Đọc hiểu văn bản: Bẫy cò (Tạ Duy Anh); NLXH: Áp lực trong học tập
