Đề thi vào lớp 10 chuyên Văn Lạng Sơn năm 2026-2027 (Có đáp án)

ĐỀ CHÍNH THỨC

KỲ THI TUYỂN SINH LỚP 10 THPT
NĂM HỌC 2026 – 2027
Môn thi: Ngữ văn (dành cho lớp chuyên)
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
(Đề thi gồm 02 trang, 07 câu)

PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc đoạn trích sau:

[…]

(1)

Nắm chặt tay con
Bơi trên cánh đồng lúa ngập
Mưa gió thổi từ chín tầng hoang hóa
Lốc vẫn qua quét rũi đồng đồng
Cánh đồng mẹ mỏi mặt quầng khô cạn
Được mùa cau đâu vui lúa đầu
Mẹ đã ngâm mình trong nước đục
Vớt trên tay từng gánh lúa gầy đồng

(2)

Hạt gạo có hình hài của mẹ
Làng quê gấm măng cỗi tre già
Tiếng ơi hỡi dòng sông cuồn cuộn
Gọi tìm nhau sâu nặng phận người
Xin bếp lửa thảo thơm hương gạo mới
Nhọc nhằn chỉ nghe tiếng mẹ cười
Mười đốt tay được mắt sao khôn dại
Bát cơm vàng con ôm ấp mẹ ơi!

(3)

Đâu là mặt đất
Đâu là trời cao
Cò ơi bay thấp bay cao
Từ đồng lúa chín cò theo mẹ về

(4)

Tết này mẹ ơi
Chúng ta lại cùng nhau bước đi
Trong huyền ảo của tiết xuân dần nhựa
Âm thầm cỏ cây
Âm thầm đợi lá
Âm thầm hơi thở bầu trời mặt đất…

(5)

Tiếp dẫn mạch ngầm huyết quản
Tiếp dẫn nhựa sống
Dắt con bước qua bể đời […]

(Trích trường ca Cúc¹, Hoàng Cúc², NXB Hội Nhà văn, 2024, tr.83-84)

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1. (0,5 điểm) Xác định chủ thể trữ tình trong đoạn trích trên.

Câu 2. (0,5 điểm) Chỉ ra các từ ngữ thể hiện sự khắc nghiệt của thời tiết, thiên nhiên trong đoạn thơ (1).

Câu 3. (1,0 điểm) Cách hiểu của em về câu thơ: Hạt gạo có hình hài của mẹ

Câu 4. (1,0 điểm) Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ trong đoạn thơ:

Âm thầm cỏ cây
Âm thầm đợi lá
Âm thầm hơi thở bầu trời mặt đất…

Câu 5. (1,0 điểm) Qua nội dung đoạn thơ, em có suy nghĩ gì về ý kiến: Tình mẹ và quê hương nuôi dưỡng ta trưởng thành bằng “mạch nguồn” yêu thương (trình bày 05-07 dòng).

PHẦN VIẾT (6,0 điểm)

Câu 6. (2,0 điểm)

Từ nội dung đoạn trích trong trường ca Cúc (Hoàng Cúc), em hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của sự hi sinh thầm lặng trong cuộc sống.

¹ Cúc là tập trường ca đầu tay của Hoàng Cúc gồm 3 phần: Cánh đồng mẹ, Hồn thu xứ mặt trời và Phục sinh. Tác phẩm là cuộc trò chuyện bằng thơ về một cuộc đời đầy thăng trầm, là sự trải lòng của một tâm hồn nhạy cảm, giàu khát vọng.
² Hoàng Cúc là Nghệ sĩ Nhân dân, hiện sống và sáng tác tại Hà Nội.

Câu 7. (4,0 điểm)

Nghệ thuật giáo dục, cải tạo con người bằng tình cảm, thông qua con đường tình cảm.
(Phương Lựu chủ biên, Lí luận văn học, NXB Giáo dục, 2006, tr.174)

Bằng trải nghiệm văn học của bản thân kết hợp với việc phân tích đoạn trích từ trường ca Cúc của Hoàng Cúc, em hãy viết một bài văn nghị luận làm sáng tỏ ý kiến trên.

—————- Hết —————-