Đề thi vào lớp 10 môn Ngữ văn Nghệ An năm 2026 (Có đáp án)
* Đề thi:I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm) Đọc văn bản: NGỌN LỬA TUỔI THƠ Xuân Quỳnh (1) Đêm liên hoan, ngọn lửa sáng lên rồi Đêm liên hoan ngọn lửa sáng lên rồi Các anh đi các anh có đâu ngờ Tôi gặp các anh ở khắp đó đây Biết bao làng các anh đã đi qua Năm tháng qua tôi đã đổi thay nhiều 1984 (Trích Thơ Xuân Quỳnh, NXB Văn học, 2009, tr. 37-39) Chú thích: (1) Xuân Quỳnh (1942 – 1988) là một trong những nhà thơ tiêu biểu của nền thơ Việt Nam hiện đại. Sáng tác của bà bao gồm cả thơ và văn xuôi, trong đó tình yêu, hạnh phúc gia định và trẻ em là các đề tài chiếm vị trí nổi bật. Thơ Xuân Quỳnh là tiếng lòng của một tâm hồn phụ nữ nhiều trắc ẩn, vừa hồn nhiên, tươi tắn vừa chân thành đằm thắm và luôn da diết trong khát vọng hạnh phúc đời thường bình dị. (2) Điện Biên: một tỉnh miền núi thuộc vùng Tây Bắc của Việt Nam. Thực hiện các yêu cầu: Câu 1. Xác định nhân vật trữ tình trong văn bản trên. Câu 2. Sự kiện lịch sử nào được nhắc đến trong những dòng thơ in đậm? Câu 3. Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong hai dòng thơ: “Các anh đi các anh có đâu ngờ Câu 4. Em hiểu như thế nào về nội dung câu thơ: “Thương đôi giày rách nát các anh tôi.”? Câu 5. Bài thơ gợi cho em suy nghĩ gì về ý nghĩa của kỉ niệm tuổi thơ trong cuộc đời mỗi người? II. VIẾT (6,0 điểm) Câu 1. (2,0 điểm) Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích hình ảnh ngọn lửa trong văn bản ở phần Đọc hiểu. Câu 2. (4,0 điểm) Lịch sử là điểm tựa cho hiện tại và tương lai. Với góc nhìn của một học sinh, em hãy viết bài văn nghị luận đề xuất những giải pháp để lan tỏa giá trị quý báu của lịch sử dân tộc. |
* Đáp án:I. ĐỌC HIỂU Câu 1. – Nhân vật trữ tình: “tôi” (tác giả) Câu 2. – Sự kiện lịch sử: Chiến dịch Điện Biên Phủ Câu 3. – Biện pháp so sánh: ví “bài hát” với tiếng “sóng vỗ” – Tác dụng:
Câu 4. – “Đôi giày rách nát” gợi sự gian khổ, thiếu thốn, vất vả của người lính trong chiến tranh. Qua đó cho thấy sự hi sinh thầm lặng, tinh thần vượt khó của các anh vì đất nước và tình cảm trân trọng của tác giả đối với họ. Câu thơ thể hiện niềm thương yêu, cảm phục của tác giả dành cho những người lính chiến sĩ. Câu 5. – Kỉ niệm tuổi thơ là kí ức về những sự kiện từng diễn ra trong tuổi thơ mỗi người, mang ý nghĩa vô cùng đặc biệt. – Ý nghĩa:
II. VIẾT Câu 1. I. Mở đoạn: – Giới thiệu hình ảnh “ngọn lửa” trong khổ thơ và nêu cảm nhận chung II. Thân đoạn: – “Ngọn lửa” – ý nghĩa tả thực: là ngọn lửa bập bùng trong những năm tháng chiến tranh, những “đêm liên hoan”… gắn với cuộc sống của các anh bộ đội. Gợi không khí ấm áp, thân tình giữa gian khó, thiếu thốn của thời chiến. – “Ngọn lửa” – ý nghĩa biểu tượng:
– Giá trị nghệ thuật: + Thể thơ tự do, sử dụng linh hoạt các biện pháp tu từ. + Hình ảnh mang tính biểu tượng giàu sức gợi, giàu cảm xúc, thể hiện sâu sắc nỗi nhớ, niềm biết ơn và vẻ đẹp tuổi thơ trong chiến tranh. III. Kết đoạn: Khẳng định lại giá trị của hình ảnh “ngọn lửa” Câu 2. I. Mở bài: Xác định vấn đề cần bàn luận: đề xuất giải pháp để lan toả giá trị quý báu của lịch sử dân tộc II. Thân bài: 1. Giải thích vấn đề: – Lịch sử dân tộc là những sự kiện, truyền thống, thành tựu, bài học dựng nước và giữ nước của cha ông ta từ bao đời nay. – Lan tỏa giá trị lịch sử là giúp mọi người hiểu, trân trọng, gìn giữ và biết ơn, đồng thời phát huy những giá trị ấy trong cuộc sống hiện đại. 2. Bàn luận, chứng minh: * Bối cảnh hiện tại: Trong thời đại hội nhập và công nghệ số, giới trẻ có nhiều cơ hội tiếp cận tri thức nhưng cũng dễ bị cuốn vào các xu hướng giải trí, dẫn đến sự thờ ơ với lịch sử dân tộc. * Ý nghĩa của việc lan toả giá trị lịch sử: – Giúp bồi đắp lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc. – Giáo dục truyền thống, đạo lí “uống nước nhớ nguồn”. – Rút ra bài học cho hiện tại và định hướng tương lai. – Ngăn chặn tình trạng thờ ơ, lệch lạc nhận thức về lịch sử. 3. Đề xuất giải pháp: – Đối với học sinh:
– Đối với gia đình, nhà trường:
– Đối với xã hội:
* Dẫn chứng: HS nêu dẫn chứng phù hợp 4. Phản đề: Phê phán người thờ ơ, xem nhẹ lịch sử, tiếp nhận thông tin sai lệch hoặc xuyên tạc lịch sử. III. Kết bài: Khẳng định lại vấn đề nghị luận |