Đề thi vào lớp 10 môn Ngữ văn Hải Phòng năm 2026 (Có đáp án)
* Đề thi:I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm) Đọc bài thơ sau: CÂU HÁT Kính tặng mẹ Câu hát ru, giai điệu quyện với lời Câu hát ru thời cắt cỏ chăn trâu Mẹ nuôi con câu hát cũng vơi đầy Câu hát ru ngon giấc tuổi thơ con (In trong tập thơ Phút rành rang sống chậm, Nguyễn Trọng Hoàn, NXB Hội Nhà văn, năm 2019, tr.167) Chú thích: – Nguyễn Trọng Hoàn quê ở tỉnh Hưng Yên, là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. Tên khai sinh của ông đồng thời là bút danh nghiên cứu phê bình văn học và sáng tác (thơ, văn, kịch bản phim). Ông từng đạt nhiều giải thưởng trong các cuộc thi sáng tác thơ. – chiêm khê1: vụ chiêm bị hạn, không thuận lợi cho việc trồng lúa (Theo Từ điển tiếng Việt). Thực hiện các yêu cầu: Câu 1 (0,5 điểm). Xác định thể thơ của bài thơ trên. Câu 2 (0,5 điểm). Tìm những hình ảnh xuất hiện trong câu hát của mẹ ở khổ thơ thứ nhất. Câu 3 (1,0 điểm). Nêu ý nghĩa của hai dòng thơ sau: Trên mái nhà bão bao lần xô giật Câu 4 (1,0 điểm). Phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ điệp ngữ trong khổ thơ cuối. Câu 5 (1,0 điểm). Nêu thông điệp sâu sắc nhất từ bài thơ và những việc làm của em để thực hiện thông điệp đó. II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm) Câu 1 (2,0 điểm) Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) ghi lại cảm nghĩ của em về bài thơ Câu hát của nhà thơ Nguyễn Trọng Hoàn ở phần Đọc hiểu. Câu 2 (4,0 điểm) Hiện nay, một số bạn trẻ chưa thấu hiểu được nỗi vất vả của cha mẹ. Hãy viết bài văn nghị luận trình bày suy nghĩ của em và đề xuất những giải pháp phù hợp để giải quyết vấn đề trên. |
* Đáp án:I. ĐỌC HIỂU Câu 1. – Thể thơ tự do Câu 2. – Những hình ảnh xuất hiện trong câu hát của mẹ: “áo nâu”, “mưa nắng”, “cánh đồng”, “con đò”. Câu 3. Ý nghĩa của hai dòng thơ: – Hình ảnh “bão bao lần xô giật” gợi lên những khó khăn, thử thách của cuộc sống mà mẹ phải đối mặt – Trong hoàn cảnh ấy, câu hát ru của mẹ có sức mạnh xoa dịu, chở che, khiến “giông tố hoá bình yên”, giúp con cảm thấy an toàn, vững lòng trước nghịch cảnh. – Ca ngợi ý nghĩa lớn lao của lời mẹ ru và tình mẫu tử Câu 4. – Điệp ngữ: “Câu hát ru” – Tác dụng:
Câu 5. – Bài thơ gửi gắm thông điệp về tình mẫu tử thiêng liêng, nhắc nhở mỗi con người cần biết yêu thương, biết ơn và trân trọng công lao, sự hi sinh của mẹ – Những việc làm để thực hiện thông điệp:
II. ĐỌC HIỂU Câu 1. 1. Mở đoạn: – Giới thiệu vấn đề nghị luận: Cảm nhận bài thơ “Câu hát”. 2. Thân đoạn: * Ý nghĩa nội dung chủ đề: – Hình ảnh người mẹ hiện lên qua câu hát ru:
– Giá trị của câu hát ru:
→ Khơi gợi lòng biết ơn, trân trọng đối với mẹ cũng như những câu hát ru thân thuộc. * Đặc sắc nghệ thuật: – Thể thơ tự do – Hình ảnh giản dị, gần gũi, đậm chất làng quê. – Điệp ngữ “câu hát ru” tạo âm hưởng nhịp nhàng mà da diết – Giọng thơ chân thành, giàu cảm xúc. 3. Kết đoạn: Khẳng định lại giá trị của bài thơ Câu 2. I. Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận II. Thân bài: 1. Giải thích: – “Thấu hiểu nỗi vất vả của cha mẹ” là nhận thức và cảm thông với những khó nhọc, hy sinh, lo toan của cha mẹ trong cuộc sống. 2. Bàn luận, chứng minh: * Thực trạng vấn đề: + Một số bạn trẻ ngày này thường có thói quen đòi hỏi, hưởng thụ mà không quan tâm đến hoàn cảnh gia đình. + Chi tiêu lãng phí, không quý trọng công sức lao động của cha mẹ. + Thường xuyên cãi lời, trách móc hoặc có thái độ thiếu lễ phép với cha mẹ. + Ít chia sẻ việc nhà, không quan tâm đến sức khỏe, thờ ơ khi cha mẹ ốm đau, vất vả. * Nguyên nhân và hậu quả: – Nguyên nhân: + Tâm lý tuổi trẻ còn vô tư, ích kỷ, chỉ quan tâm đến bản thân. Được cha mẹ bao bọc quá mức nên chưa có cơ hội trải nghiệm khó khăn từ đó chưa hiểu hết giá trị lao động và tiền bạc. + Người trẻ ngày nay dành quá nhiều thời gian cho mạng xã hội, từ đó ít nhiều bị ảnh hưởng bởi bạn bè xấu, lối sống thực dụng của một bộ phận giới trẻ trên mạng dẫn đến việc ngày càng ít trò chuyện và gắn kết với cha mẹ. + Một số bạn trẻ ngày nay thiếu sự giáo dục về lòng biết ơn và trách nhiệm trong gia đình, nhà trường. – Hậu quả: + Bản thân người trẻ hình thành lối sống ích kỉ, thiếu trách nhiệm khiến cha mẹ buồn lòng, tổn thương về tinh thần → Tình cảm gia đình ngày càng xa cách. + Làm mai một những giá trị đạo đức truyền thống tốt đẹp của dân tộc như hiếu thảo, biết ơn. HS tìm và lựa chọn các dẫn chứng phù hợp cho bài viết 3. Giải pháp cho vấn đề: – Đối với bản thân mỗi bạn trẻ:
– Đối với gia đình:
– Đối với nhà trường và xã hội:
4. Mở rộng vấn đề, liên hệ bản thân 3. Kết bài: Khẳng định lại vấn đề nghị luận |