| SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BẮC NINH ĐỀ THI CHÍNH THỨC
(Đề thi có 02 trang)
ĐỀ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT CHUYÊN
NĂM HỌC 2026 – 2027
Môn thi: Ngữ văn
Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian phát đề) I. ĐỌC HIỂU (3,0 điểm) Đọc đoạn trích: ĐẤT NƯỚC ĐÀN BẦU (Trích – Lưu Quang Vũ) […] Gió mùa thu
Tiếng đàn bầu nức nở
Chiều chiều ra ngõ
Sóng dài cả lời biệt tăm
Thương cha nhớ mẹ
Mênh mông chớp bể mưa nguồn
Cái nỗi buồn dân tộc
Cái nỗi buồn bị đọa đày lăng nhục
Của người quét đường, xẩm chợ, đò ngang
Của mom sông đánh giậm, đỉnh rừng đốt than
Đập đá sườn non, đi phu đi ở
Mà mỗi tháng Giêng, hoa gạo nở
Vẫn sênh tiền¹ gõ nhịp
Giai yếm sau lưng cũng tím hoa cà
Cháu lên Kẻ Chợ cùng bà
Nón quai thao, áo màu bay rực rỡ
Những lò rèn pháp phù bể lửa
Phường chạm bạc, phường đúc đồng
Phố Hàng Hài thêu những chiếc hài cong
Những cô gái dệt the và phất quạt
Những Hàng Điều Hàng Buồm Hàng Bát
Rửa trao gươm, chim lạ đến Tây Hồ
Lụa làng Trúc, rượu Kẻ Mơ
Phố Tràng Thi ngựa hí
Phố Tràng Thi những thầy khóa trẻ
Giấy hồng điều phấp phới bút hoa
Bao gương mặt ngày xưa
Bây giờ ai nhớ nữa? Trên tranh khắc trên ngàn pho tượng cổ
Còn nóng rực tay người trong gỗ đá
Lung linh chim múa hoa cười. […] Trắng mây bay, ngợp gió những khu rừng
Châu đã đi những tháng năm lửa cháy
Với từng điệp bạn bè cùng tuổi
Áo quân trang xanh cây lá vườn bà
Đất chiến hào vẫn động đất quê ta
Máu đồng đội đã thấm vào đất ấy
Những đêm thức nghẹn ngào nghe đất gọi
Vẫy quanh mình bao gương mặt thân quen
Mặt người xưa hóa lẫn mặt anh em
Câu hát cũ lẫn vào câu hát mới
Dòng sông hét, biển gầm lên dữ dội
Những chân trời vụt mở bao la
Những chân trời chưa hề biết hôm qua
Tiếng đàn bầu, tiếng đàn bầu mong nhớ
Trong gió lộng, dưới mặt trời xứ sở
Vẫn còn cào những cơn khát khôn nguôi
Đất phù sa vô tận dấu chân người
Những đoàn quân lại ra đi từ đất
Bà đứng đó miếng trầu cay thơm ngát
Vầng yêu thương soi sáng suốt cuộc đời
Khắp triền sông vang tiếng trẻ con cười
Đất nước đàn bầu
Đất nước ban mai… 1972-1983 (Lưu Quang Vũ, Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi, tuyển thơ, Nxb Hội Nhà văn, 2021, tr.144,145,148,149) ¹ Sênh tiền: sênh có đính cọc tiền đồng, dùng để đệm nhịp trong các dàn bát âm. Thực hiện các yêu cầu: Câu 1. Chỉ ra dấu hiệu nhận biết thể thơ của đoạn trích. Câu 2. Những nghề truyền thống nào được nhắc đến trong đoạn trích? Câu 3. Nêu cách hiểu của em về những dòng thơ sau: Bao gương mặt ngày xưa
Bây giờ ai nhớ nữa?
Trên tranh khắc trên ngàn pho tượng cổ
Còn nóng rực tay người trong gỗ đá
Lung linh chim múa hoa cười. Câu 4. Phân tích hiệu quả thẩm mĩ của phép tu từ ẩn dụ được sử dụng trong hai dòng thơ cuối. Câu 5. Nhận xét về giá trị của các yếu tố văn hóa dân gian trong việc khắc họa hình ảnh đất nước ở đoạn trích. II. VIẾT (7,0 điểm) Câu 1. (3,0 điểm) “Nếu không biết khi nào bình minh sẽ đến thì hãy mở rộng tất cả các cánh cửa trong nhà bạn.”
(Emily Dickinson) (Nhiều tác giả, Hạt giống tâm hồn 10, Nxb Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh, 2011, tr.24) Hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày quan điểm của bản thân về quan niệm trên. Câu 2. (4,0 điểm) “Chủ đề của tác phẩm văn học là nơi thể hiện chiều sâu nhận thức, thể hiện tầm cao của tư tưởng và năng lực thâm nhập đời sống của nhà văn.” (Lê Lưu Oanh, Phạm Đăng Dư, Lí luận văn học, Nxb Đại học Sư phạm Hà Nội, 2008, tr.118) Em hiểu vấn đề trên như thế nào? Hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 1500 chữ) làm sáng tỏ vấn đề qua đoạn trích Đất nước đàn bầu của Lưu Quang Vũ được trích ở phần Đọc hiểu. ———- HẾT ———- | 