I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản sau:
[…]
Cha chẳng thể nào quên
Những đêm lửa rực trời không thể ngủ
Nhà Hát Lớn, cứ từng hồi còi rú,
Ba mươi vạn người sơ tán khỏi đầu ô
Tiếng phanh rít, động cơ, tiếng cút kít xe thồ.
Mẹ ủ con ra đi. Nửa đêm trời lạnh giá.
Con chưa hiểu có chuyện gì hết cả,
Chỉ ngơ ngác ngó bốn bề sôi sục mãi không thôi!
Bây giờ con nghe tiếng nổ B.52
Như chớp giật, sấm rền, đinh tai, nhức óc.
Cha chia sẻ, xót xa… từng ngày này khó nhọc
Tưởng tượng ở nhà, con sống ra sao!
Cha đang cách xa con hai nghìn cây số
Ở đầu mút chiến trường, không thể chở che con!
Ôi nhớ cái hôm mẹ tiễn cha đi
Con cứ nhìn vu vơ, đôi mắt đen lay láy,
Đôi mắt thương vô chừng, cứ dõi theo cha mãi,
Đôi mắt ấy giờ đây trong ánh chớp hầm hào!
[…]
Cha đưa con vào thế kỷ hai mươi
Cha đến giữa mà con thì đến cuối.
Vất vả đủ bề. Gian lao không thể nói!
Cả đời ông, đời cha, đều đánh giặc theo nhau…
Thử thách dẫu tột cùng, nhưng kiên trì phải gánh!
Mấy thế hệ đã dám hy sinh, để làm nên chiến thắng
Thì còn lứa tuổi nào được tránh né, chùn chân?
Khi con bằng tuổi cha hôm nay, thế kỷ này vừa chấm hết,
Đủ thời gian để quét sạch kẻ thù xong, ta dựng lại cuộc đời!
Và cha sẽ tiễn con vào thế kỷ hai mươi mốt
Bằng những vần thơ tươi đẹp nhất, con ơi!
(Theo Từ chiến trường lại viết cho con, Bằng Việt, Bằng Việt tác phẩm chọn lọc, NXB Hội nhà văn, 2010)
* Chú thích:
– Bằng Việt tên thật là Nguyễn Bằng Việt, sinh ngày 15/06/1941 tại thành phố Huế. Ông là một trong những gương mặt tiêu biểu của thế hệ nhà thơ trưởng thành trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Thơ Bằng Việt là sự đúc kết giữa những suy ngẫm trải nghiệm chứa đậm chất triết lý nhân văn của nhà thơ về tình yêu, nghệ thuật, về thế cuộc và nỗi niềm trắc ẩn về cuộc đời.
– Bài thơ “Từ chiến trường viết lại cho con” được viết vào tháng Chạp năm 1972 khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn quyết liệt, đế quốc Mỹ đánh phá thủ đô Hà Nội bằng máy bay B.52.
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1. (0,5 điểm) Xác định đối tượng trữ tình và nhân vật trữ tình trong đoạn trích trên.
Câu 2. (0,5 điểm) Chỉ ra những từ ngữ, hình ảnh được so sánh với tiếng bom B.52.
Câu 3. (1,0 điểm) Nêu tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ trong đoạn thơ sau:
“Ôi nhớ cái hôm mẹ tiễn cha đi
Con cứ nhìn vu vơ, đôi mắt đen láy,
Đôi mắt thương vô chừng, cứ dõi theo cha mãi,
Đôi mắt ấy giờ đây trong ánh chớp hầm hào!”
Câu 4. Xác định và chức năng của một thành phần biệt lập có trong hai câu thơ sau:
“Và cha sẽ tiễn con vào thế kỷ hai mươi mốt
Bằng những vần thơ tươi đẹp nhất, con ơi!”
Câu 5. (1,0 điểm) Từ những chiêm nghiệm của tác giả: “Mấy thế hệ đã dám hy sinh, để làm nên chiến thắng/Thì còn lứa tuổi nào được tránh né, chùn chân?”, anh/chị hãy nêu những trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc gìn giữ hòa bình ngày hôm nay (trình bày khoảng 5 – 7 dòng).
II. VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1. (2,0 điểm)
Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích tình cảm của người cha dành cho con trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu.
Câu 2. (4,0 điểm)
Ở Nhật Bản, có một nghệ thuật tên là Kintsugi – nơi người ta hàn gắn những chiếc bình sứ nứt vỡ bằng vàng. Thay vì vứt bỏ, họ tôn vinh những vết nứt ấy như một phần của lịch sử và vẻ đẹp. Đó không chỉ là cách sửa chữa đồ vật, mà còn là một triết lý sống: cái không hoàn hảo vẫn có thể tỏa sáng nếu ta biết chấp nhận và yêu thương nó.
Từ góc nhìn của người trẻ, anh/chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ về vấn đề: Tuổi trẻ cần biết yêu những điều không hoàn hảo.
