| * Kết cấu đề nghị luận xã hội thi vào lớp 10 1. Phần dẫn dắt (ngữ liệu / câu nói / đoạn trích) – Đề thường đưa:
– Nội dung thường nói về:
Ví dụ dạng dẫn: “Có ý kiến cho rằng: Thách thức và khó khăn trong cuộc sống là cơ hội để con người trưởng thành”. 2. Phần yêu cầu nghị luận (câu hỏi chính) – Đề sẽ yêu cầu học sinh:
– Dạng câu thường gặp:
Hoặc:
3. Phần định hướng nội dung (mở rộng / giải pháp) – Nhiều đề có thêm yêu cầu:
Ví dụ: “Đồng thời đề xuất những việc làm thiết thực để……” * Kết cấu đề bài thường có dạng:
|
ĐỀ BÀI MINH HỌA:
Đề bài 1.
Có ý kiến cho rằng: “Thách thức và khó khăn trong cuộc sống chính là cơ hội để con người trưởng thành”
Từ ý kiến trên, hãy viết đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ của em về vai trò của ý chí và nghị lực trong việc vượt qua khó khăn của người trẻ hiện nay. Đồng thời, đề xuất những hành động thiết thực để rèn luyện ý chí và nghị lực trong cuộc sống.
Đề bài 2.
Nhà văn Paulo Coelho từng viết: “Khi bạn thật sự mong muốn điều gì, cả vũ trụ sẽ hợp lực giúp bạn đạt được điều đó”
Từ câu nói trên, hãy viết đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ của em về ý nghĩa của việc sống có ước mơ đối với tuổi trẻ hiện nay. Qua đó, đề xuất những việc làm giúp người trẻ nuôi dưỡng và thực hiện ước mơ của mình.
Đề bài 3.
Có ý kiến cho rằng: “Một xã hội tốt đẹp được xây dựng từ những trái tim biết yêu thương và sẻ chia”
Hãy viết đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ của em về vai trò của tình yêu thương và sự sẻ chia trong cuộc sống con người, đặc biệt là đối với thế hệ trẻ. Từ đó, đề xuất những hành động cụ thể để lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng.
Đề bài 4.
Nhà bác học Albert Einstein từng nói: “Điều quan trọng là không bao giờ ngừng đặt câu hỏi”
Từ câu nói trên, hãy viết đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ của em về tầm quan trọng của tinh thần ham học hỏi đối với sự phát triển của người trẻ. Đồng thời, đề xuất những cách để rèn luyện thói quen học hỏi trong cuộc sống.
Đề bài 5.
Có ý kiến cho rằng: “Thành công không đến từ may mắn mà đến từ sự kiên trì và nỗ lực không ngừng”
Hãy viết đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ của em về ý nghĩa của sự kiên trì trong học tập và cuộc sống của người trẻ. Qua đó, đề xuất những việc làm giúp rèn luyện đức tính kiên trì.
Đề bài 6.
Có người cho rằng: “Thái độ sống tích cực giúp con người vượt qua những thử thách khắc nghiệt nhất của cuộc đời”
Hãy viết đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ của em về vai trò của lối sống tích cực đối với tuổi trẻ hiện nay. Đồng thời, đề xuất những hành động để xây dựng thái độ sống tích cực trong cuộc sống.
Đề bài 7.
Có ý kiến cho rằng: “Bảo vệ môi trường chính là bảo vệ tương lai của chính chúng ta”
Hãy viết đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ của em về trách nhiệm của người trẻ trong việc bảo vệ môi trường sống hiện nay. Từ đó, đề xuất những hành động thiết thực để góp phần bảo vệ môi trường.
Đề bài 8.
Có người nói: “Niềm vui được chia sẻ sẽ nhân đôi, nỗi buồn được sẻ chia sẽ vơi đi một nửa”
Hãy viết đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ của em về ý nghĩa của sự sẻ chia trong cuộc sống con người. Qua đó, đề xuất những việc làm cụ thể để người trẻ biết sống sẻ chia với mọi người xung quanh.
Đề bài 9.
Có ý kiến cho rằng: “Mỗi người trẻ cần sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội”
Hãy viết đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ của em về vai trò của tinh thần trách nhiệm đối với sự trưởng thành của người trẻ. Đồng thời, đề xuất những việc làm giúp rèn luyện tinh thần trách nhiệm trong cuộc sống.
Đề bài 10.
Nhà khoa học Benjamin Franklin từng nói: “Bạn có yêu cuộc sống không? Vậy đừng lãng phí thời gian, vì thời gian là chất liệu của cuộc sống”
Từ câu nói trên, hãy viết đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ của em về tầm quan trọng của việc biết trân trọng và sử dụng thời gian hiệu quả đối với người trẻ. Qua đó, đề xuất những cách để quản lí và sử dụng thời gian hợp lí trong học tập và cuộc sống.
CHỦ ĐỀ NGHỊ LUẬN
1. Chủ đề tuổi trẻ
- Tuổi trẻ và khát vọng vươn lên trong cuộc sống.
- Lý tưởng và khát vọng cống hiến
- Vai trò của tuổi trẻ trong sự phát triển của xã hội hiện đại.
- Tuổi trẻ và trách nhiệm xây dựng đất nước.
- Giá trị của sự nhiệt huyết và đam mê trong tuổi trẻ.
- Tuổi trẻ – hành trình khám phá bản thân và thế giới.
- Thách thức và cơ hội của tuổi trẻ trong thời đại công nghệ số.
- Tuổi trẻ và ý chí vượt qua khó khăn, thử thách.
- Sự quan trọng của rèn luyện đạo đức và lối sống lành mạnh ở tuổi trẻ.
- Tuổi trẻ và sức mạnh của tinh thần sáng tạo, đổi mới.
- Ý nghĩa của việc sống có mục tiêu và ước mơ ở tuổi trẻ.
2. Chủ đề lòng yêu nước
- Lòng yêu nước.
- Lòng tự tôn dân tộc.
- Phát huy bản sắc văn hóa, tinh thần yêu nước trong kỷ nguyên mới.
3. Chủ đề phẩm chất con người
- Lòng yêu thương nhân ái,
- Tinh thần đoàn kết
- Sự vô cảm.
- Thói hư tật xấu.
- Vai trò của lòng trung thực trong cuộc sống và công việc.
- Ý nghĩa của lòng nhân ái và sự sẻ chia đối với xã hội.
- Tinh thần trách nhiệm – phẩm chất cần thiết của mỗi con người.
- Tầm quan trọng của sự kiên trì và bền bỉ trong cuộc sống.
- Phẩm chất khiêm tốn – chìa khóa dẫn đến sự trưởng thành và thành công.
- Ý chí và nghị lực – sức mạnh nội tại giúp con người vượt qua thử thách.
- Phẩm chất biết tôn trọng người khác trong xây dựng mối quan hệ xã hội.
- Sự dũng cảm và lòng can đảm trong đối mặt với khó khăn.
- Giá trị của lòng biết ơn và sự chân thành trong cuộc sống.
- Phẩm chất tự giác và sự tự chủ trong cuộc sống hiện đại.
4. Chủ đề khoa học và công nghệ
- Ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu.
- Hội nhập và toàn cầu hóa.
- Tác động của trí tuệ nhân tạo (AI).
5. Chủ đề hiện tượng xã hội
- Các hiện tượng nổi bậc trên mạng xã hội
- Tấm gương người tốt việc tốt.
6. Gợi ý các chủ đề nghị luận xã hội phù hợp với xu hướng đề thi
1. Tình yêu thương và sự sẻ chia trong cuộc sống hiện đại
– Khuyến khích học sinh suy ngẫm về vai trò của tình cảm và lòng nhân ái trong xã hội ngày nay.
Ví dụ:
- Trong cuộc sống hiện đại với nhịp sống hối hả, đặc biệt dưới tác động của mạng xã hội, con người dường như đang dần trở nên xa cách nhau. Em hãy viết một bài nghị luận trình bày suy nghĩ về vai trò của tình yêu thương và sự sẻ chia trong xã hội ngày nay, đồng thời đề xuất những giải pháp để nuôi dưỡng giá trị ấy.
- Tình yêu thương và sự sẻ chia là sợi dây gắn kết con người với nhau. Em hãy viết một bài văn nghị luận trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của tình yêu thương trong cuộc sống, đồng thời đề xuất những giải pháp cụ thể mà học sinh có thể thực hiện để lan tỏa tình yêu thương trong nhà trường và ngoài xã hội.
- Khi con người biết yêu thương và sẻ chia, cuộc sống trở nên ý nghĩa hơn. Em hãy nêu suy nghĩ về nhận định trên và đề xuất những việc làm cụ thể mà giới trẻ ngày nay có thể thực hiện để thể hiện tình yêu thương trong đời sống hằng ngày.
- Trong xã hội hiện đại, nhiều người sống thờ ơ, thiếu quan tâm đến những người xung quanh. Em hãy viết một bài nghị luận nêu lên thực trạng này, phân tích nguyên nhân, hậu quả và đề xuất giải pháp khơi dậy lòng yêu thương, tinh thần sẻ chia trong cộng đồng.
- Suy nghĩ của em về tầm quan trọng của tình yêu thương và lòng nhân ái trong đời sống con người hiện nay. Theo em, học sinh có thể làm gì để góp phần xây dựng một xã hội giàu tình người?
2. Trách nhiệm của tuổi trẻ đối với đất nước trong thời đại mới
– Đề cập đến vai trò và trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Ví dụ:
- Tuổi trẻ là lực lượng xung kích, là tương lai của đất nước. Em hãy trình bày suy nghĩ của mình về vai trò và trách nhiệm của thế hệ trẻ trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, đồng thời đề xuất những giải pháp để tuổi trẻ thực hiện tốt trách nhiệm ấy.
- Trong thời đại công nghệ và hội nhập quốc tế sâu rộng, tuổi trẻ cần làm gì để thể hiện tinh thần yêu nước và góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp, văn minh? Hãy viết một bài văn nghị luận trình bày quan điểm của em và đề xuất những giải pháp phù hợp.
- “Không có việc gì khó, chỉ sợ lòng không bền” – lời Bác Hồ dạy vẫn còn nguyên giá trị đối với thế hệ trẻ hôm nay. Từ câu nói trên, em hãy bàn về trách nhiệm của thanh niên trong công cuộc dựng xây và bảo vệ Tổ quốc, đồng thời đề xuất những hành động thiết thực mà học sinh có thể thực hiện.
- Trong bối cảnh đất nước bước vào thời kỳ chuyển đổi số và phát triển bền vững, vai trò của thế hệ trẻ càng trở nên quan trọng. Em hãy viết bài nghị luận về trách nhiệm của thanh niên trong việc thích ứng và đóng góp tích cực cho sự phát triển của đất nước, từ đó nêu ra các giải pháp để nâng cao ý thức trách nhiệm của tuổi trẻ.
- Tuổi trẻ là mùa xuân của đất nước. Em hãy trình bày suy nghĩ về vai trò của thế hệ trẻ trong việc giữ gìn và phát huy truyền thống dân tộc, đồng thời đề xuất những giải pháp giúp thế hệ trẻ thực hiện tốt sứ mệnh xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời đại mới.
3. Ý nghĩa của việc sống có mục tiêu, lý tưởng, khát vọng cống hiến
– Khuyến khích học sinh xác định mục tiêu sống rõ ràng, theo đuổi lý tưởng cao đẹp, khát vọng cống hiến.
Ví dụ:
- Sống có mục tiêu, lý tưởng và khát vọng cống hiến giúp con người định hướng hành động và vươn tới thành công. Em hãy viết bài nghị luận nêu rõ ý nghĩa của việc sống có lý tưởng, đồng thời đề xuất những giải pháp giúp học sinh xác định và theo đuổi mục tiêu sống đúng đắn.
- Tuổi trẻ không thể sống hoài phí, mà cần sống có lý tưởng, có ước mơ và khát vọng đóng góp cho xã hội. Em hãy trình bày suy nghĩ về vai trò của lý tưởng sống đối với thế hệ trẻ ngày nay và đề xuất giải pháp giúp học sinh nuôi dưỡng khát vọng cống hiến.
- Một cuộc sống không mục tiêu giống như con thuyền lênh đênh không phương hướng. Em hãy viết bài văn nêu suy nghĩ về ý nghĩa của việc sống có mục tiêu, lý tưởng trong thời đại mới, đồng thời đề xuất những cách thức giúp học sinh rèn luyện bản thân và định hướng tương lai tích cực.
- Khát vọng cống hiến cho cộng đồng, cho đất nước là biểu hiện của lối sống cao đẹp, có trách nhiệm. Em hãy nêu quan điểm của mình về ý nghĩa của khát vọng cống hiến trong cuộc sống hiện đại, từ đó đề xuất những giải pháp giúp học sinh nuôi dưỡng và hành động vì lý tưởng tốt đẹp.
- Mỗi người chỉ thật sự trưởng thành khi biết sống có mục tiêu và lý tưởng. Em hãy viết bài nghị luận về vai trò của mục tiêu và lý tưởng sống trong việc định hình nhân cách, sự nghiệp của con người, đồng thời đề xuất giải pháp để học sinh chủ động xây dựng kế hoạch phát triển bản thân.
4. Sức mạnh của niềm tin và nghị lực trong cuộc sống
– Nêu bật vai trò của niềm tin và ý chí trong việc vượt qua khó khăn, thử thách.
Ví dụ:
- Trong cuộc sống, niềm tin và nghị lực là chìa khóa giúp con người vượt qua khó khăn và vươn tới thành công. Em hãy viết bài nghị luận trình bày suy nghĩ về vai trò của niềm tin, ý chí trong hành trình chinh phục thử thách, đồng thời đề xuất những giải pháp giúp học sinh rèn luyện nghị lực sống.
- “Không có con đường nào trải đầy hoa hồng, bước đến thành công luôn cần đến niềm tin và nghị lực.” Từ ý kiến trên, em hãy nêu quan điểm của mình về vai trò của niềm tin và ý chí trong cuộc sống, đồng thời đề xuất giải pháp để thế hệ trẻ vững vàng trước nghịch cảnh.
- Thực tế cuộc sống cho thấy, nhiều người đã vượt qua hoàn cảnh khó khăn bằng chính nghị lực phi thường và niềm tin vào bản thân. Em hãy trình bày suy nghĩ của mình về vấn đề này, đồng thời đề xuất những việc làm cụ thể giúp học sinh nuôi dưỡng niềm tin và nghị lực sống.
- Niềm tin và nghị lực không chỉ là nguồn động lực mà còn là điểm tựa giúp con người vượt lên số phận. Em hãy viết một bài văn nghị luận về vai trò của niềm tin, ý chí trong việc vượt qua nghịch cảnh, đồng thời nêu giải pháp giúp học sinh phát huy sức mạnh tinh thần ấy trong học tập và cuộc sống.
- Cuộc sống không thiếu những khó khăn, nhưng thiếu đi niềm tin và ý chí thì con người khó có thể đi đến cùng. Em hãy nêu suy nghĩ về sức mạnh của niềm tin và nghị lực trong hành trình sống, từ đó đề xuất những giải pháp giúp bản thân và bạn bè vượt qua thử thách một cách tích cực.
5. Tác động của mạng xã hội đến giới trẻ hiện nay
– Phân tích ảnh hưởng tích cực và tiêu cực của mạng xã hội đối với học sinh.
Ví dụ:
- Hãy trình bày suy nghĩ của em về những ảnh hưởng tích cực và tiêu cực của mạng xã hội đối với học sinh hiện nay. Theo em, học sinh cần làm gì để sử dụng mạng xã hội một cách thông minh và có ích?
- Mạng xã hội – con dao hai lưỡi đối với học sinh trong thời đại số. Từ thực tế cuộc sống, em hãy đề xuất những giải pháp để học sinh có thể phát huy mặt tích cực và hạn chế mặt tiêu cực của mạng xã hội.
- Việc học sinh dành quá nhiều thời gian cho mạng xã hội đang ảnh hưởng như thế nào đến học tập, sức khỏe và các mối quan hệ xã hội? Em hãy nêu quan điểm và đề xuất các giải pháp khắc phục tình trạng này.
6. Tác động của trí tuệ nhân tạo (AI) đến việc học tập và nhân cách của giới trẻ
– Phân tích ảnh hưởng tích cực và tiêu cực của các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) đến việc học tập và hình thành nhân cách của học sinh.
Ví dụ:
- Trí tuệ nhân tạo – Cơ hội hay thách thức đối với học sinh trong thời đại số?
- Bàn về vai trò của trí tuệ nhân tạo trong việc hỗ trợ học tập của học sinh hiện nay.
- Suy nghĩ của em về việc học sinh sử dụng ChatGPT trong học tập – nên khuyến khích hay hạn chế?
- ChatGPT mang lại lợi ích gì cho học sinh trong quá trình học tập? Em hãy đề xuất các giải pháp giúp học sinh sử dụng công cụ này đúng cách và hiệu quả?
- Việc học sinh sao chép nội dung từ ChatGPT trong các bài tập, bài kiểm tra có ảnh hưởng như thế nào đến quá trình rèn luyện suy nghĩ độc lập, tư duy sáng tạo và đạo đức học tập?
- Trí tuệ nhân tạo có thể thay thế vai trò của thầy cô giáo trong giáo dục? Nêu quan điểm của em.
- Học sinh nên sử dụng trí tuệ nhân tạo như thế nào để học tập hiệu quả và có trách nhiệm?
- Suy nghĩ của em về việc học sinh lạm dụng công cụ trí tuệ nhân tạo trong học tập và làm bài tập.
- Trí tuệ nhân tạo giúp học sinh phát triển tư duy sáng tạo hay đang làm học sinh trở nên phụ thuộc?
- Trí tuệ nhân tạo và bài học về đạo đức học đường trong thời đại công nghệ số.
- Học sinh cần chuẩn bị gì để thích ứng và phát triển bản thân trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo?
- Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo có thể ảnh hưởng như thế nào đến định hướng nghề nghiệp của học sinh?
- Trí tuệ nhân tạo không thể thay thế hoàn toàn trí tuệ con người – Hãy nêu quan điểm của em về nhận định trên.
