Đề thi vào lớp 10 chuyên Văn THPT Chuyên Khoa học tự nhiên, Đại học Sư phạm Hà Nội năm 2026 (Có đáp án)

* Đề thi:

PHẦN TRẮC NGHIỆM (1,0 điểm)

Chọn một trong bốn phương án A, B, C, D để trả lời các câu hỏi sau:

Câu 1 (0,25 điểm). Từ nào trái nghĩa với “tinh anh”?

1. Ngây ngô
2. Chậm chạp
3. Vụng về
4. Kém cỏi

Câu 2 (0,25 điểm). Biện pháp tu từ nào được sử dụng trong câu thơ: “Tiếng suối trong như tiếng hát xa” (Hồ Chí Minh)?

1. So sánh
2. Nhân hóa
3. Điệp ngữ
4. Ẩn dụ

Câu 3 (0,25 điểm). Trong những tổ hợp sau, tổ hợp nào là tục ngữ?

1. được voi đòi tiên
2. nước mắt cá sấu
3. đánh trống bỏ dùi
4. uống nước nhớ nguồn

Câu 4 (0,25 điểm). Xét theo mục đích nói, những câu văn sau: “Nhưng nói ra làm gì nữa! Lão Hạc ơi! Lão Hạc ơi! Lão hãy yên lòng mà nhắm mắt!” (Nam Cao) là kiểu câu gì?

1. Câu cảm thán
2. Câu nghi vấn
3. Câu cầu khiến
4. Câu trần thuật

PHẦN ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)

Đọc văn bản sau:

KHÚC DÂN CA

Nguyễn Duy

1.

Con cò bay lả bay la
theo câu quan họ bay ra chiến trường
nghe ai hát giữa núi non
mà hương đồng cứ dập dờn trong mây

2.

Nghìn năm trên dải đất này
cứ sao được cánh cò bay la đà
cứ sao được sắc mây sa
cứ sao được khúc dân ca quê mình

3.

Cò bay bằng cánh trắng tinh
lúa thơm bằng phấn hương lành ai ơi
mây bay bằng gió của trời
là ta ta hát bằng lời của ta
(1971/Cát trắng – 1973)

(Thơ Nguyễn Duy, NXB Hội Nhà văn, Hà Nội, 2025, tr.65)

* Chú thích:

Nguyễn Duy sinh năm 1948, quê Thanh Hóa. Ông thuộc thế hệ những nhà thơ tiêu biểu trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước. Năm 2007, ông được tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học và Nghệ thuật. Nguyễn Duy có nhiều tìm tòi theo hướng hiện đại hóa đổi mới thể lục bát, tạo nên nét độc đáo, hấp dẫn trong cấu trúc, hình ảnh và ngôn ngữ của thể thơ truyền thống này.

Thực hiện các yêu cầu sau:

Câu 1 (0,5 điểm). Xác định thể thơ của văn bản.

Câu 2 (0,5 điểm). Trong khổ thơ thứ nhất, hình ảnh “con cò” bay theo câu quan họ ra chiến trường gợi cho em suy nghĩ gì?

Câu 3 (1,0 điểm). Chỉ ra và nêu hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ điệp ngữ trong những câu thơ sau:

cứ sao được cánh cò bay la đà
cứ sao được sắc mây sa
cứ sao được khúc dân ca quê mình

Câu 4 (1,0 điểm). Từ cảm xúc của nhà thơ đối với khúc dân ca quê mình, em hãy rút ra những thông điệp sâu sắc đối với bản thân.

PHẦN VIẾT (6,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm). Viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích vẻ đẹp của tình yêu quê hương, đất nước được thể hiện trong văn bản trích ở phần Đọc hiểu.

Câu 2 (4,0 điểm). Tâm hồn đẹp giống như viên ngọc quý. Nếu viên ngọc cần phải được mài giũa để ngày càng tỏa sáng thì tâm hồn cũng cần phải được gìn giữ, bồi đắp để sống một cuộc đời ý nghĩa hơn.

Từ gợi dẫn trên, em hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) trình bày suy nghĩ về sự cần thiết của việc nuôi dưỡng những giá trị tốt đẹp trong tâm hồn mỗi người, đặc biệt là thế hệ trẻ hôm nay.

—HẾT—