Tập làm thơ lục bát
I. Tập làm một bài thơ lục bát
Qua những bài ca dao và thơ làm theo thể lục bát được học trong bài, em đã nắm được những đặc điểm cơ bản của thể thơ này. Dựa trên những hiểu biết đó, hãy thử làm một bài thơ lục bát về đề tài mà em yêu thích.
1. Khởi động viết
a. Tập gieo vần:
Tiếng chim vách núi nhỏ dần
Rì rầm tiếng suối khi gần khi xa
Ngoài thềm rơi chiếc lá đa
Tiếng rơi rất mỏng như là rơi nghiêng.
(Theo Trần Đăng Khoa)
b. Xác định đề tài:
– Có thể chọn bất kì đề tài nào gợi cho em nhiều cảm xúc, chẳng hạn: thiên nhiên, quê hương, gia đình, bạn bè, mái trường,…
2. Thực hành viết
– Có thể tham khảo một số ví dụ sau:
+ Chủ đề gia đình:
“Năm nay bà đã tám mươi
Mong bà mạnh khỏe vui tươi hàng ngày
Biết bao ý đẹp lời hay
Cháu dành tặng để làm say lòng bà
Nhưng sao chẳng thốt được ra….
Cháu lặng nhìn bà xúc động rưng rưng”.
+ Chủ đề thiên nhiên, quê hương:
“Kìa cánh đồng lúa xanh xanh
Cuộn trong mây trắng, bao quanh mây vàng
Kìa tiếng diều sáng vang vang
Những con cò nhỏ ngỡ ngàng nhìn lên
Hàng thông vẫn đứng lặng yên
Chợt ngân bản nhạc rộn miền hoang sơ”.
+ Chủ đề bảo vệ môi trường:
“Xin đừng bỏ rác nơi này
Bao nhiêu người vẫn ngày ngày lội qua
Mùi hôi, ruồi muỗi la cà…
Còn gì văn hóa khu ta… hỡi người”.
3. Chỉnh sửa
– Sau khi bài thơ lục bát được làm xong, em hãy đọc diễn cảm bài thơ của mình. Khi lời thơ vang lên, hãy chú ý xem bài thơ đã làm theo đúng thể thơ lục bát chưa (số tiếng trong mỗi dòng thơ, cách gieo vần, phối hợp thanh điệu,…).
– Chỉnh sửa lỗi chính tả (nếu có) và xét xem có từ ngữ nào cần thay thế để bài thơ hay hơn.
II. Viết đoạn văn thể hiện cảm xúc về một bài thơ lục bát
Những bài thơ lục bát đã học, đã đọc gợi cho em những cảm xúc gì? Hình ảnh, ngôn từ, nhạc điệu của chúng khiến em rung động như thế nào? Hãy ghi lại cảm nhận của em về một bài thơ lục bát em yêu thích.
Bài làm.
Công cha như núi ngất trời
Nghĩa mẹ như nước ở ngoài biển đông
Núi cao biển rộng mênh mông
Cù lao chín chữ ghi lòng con ơi!
Bài ca dao “Công cha như núi ngất trời / Nghĩa mẹ như nước ở ngoài biển Đông…” là lời nhắc nhở thấm thía về công ơn sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ đối với mỗi con người. Trước hết, tác giả dân gian đã sử dụng những hình ảnh so sánh giàu sức gợi: “núi ngất trời”, “biển Đông” để khắc họa công cha, nghĩa mẹ vừa lớn lao, cao vời, vừa sâu rộng, mênh mông không gì có thể đo đếm. Đó là sự hi sinh thầm lặng, bền bỉ suốt cả cuộc đời, từ khi con còn thơ bé đến lúc trưởng thành. Không chỉ dừng lại ở việc ngợi ca, bài ca dao còn gửi gắm lời nhắn nhủ sâu sắc qua câu “Cù lao chín chữ ghi lòng con ơi!”, nhắc nhở mỗi người con phải luôn khắc ghi công ơn cha mẹ vào trái tim mình. “Cù lao chín chữ” không chỉ là cách nói giàu hình ảnh mà còn bao hàm toàn bộ quá trình sinh thành, nuôi dưỡng, dạy dỗ đầy nhọc nhằn của cha mẹ. Nghệ thuật lục bát truyền thống với nhịp điệu nhẹ nhàng, tha thiết như lời ru đã khiến lời ca trở nên gần gũi, dễ đi vào lòng người, nuôi dưỡng đạo lí “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc. Trong cuộc sống hôm nay, khi nhiều giá trị có nguy cơ bị lãng quên, lời dạy ấy càng trở nên ý nghĩa hơn bao giờ hết. Mỗi chúng ta cần biết trân trọng, yêu thương và thể hiện lòng hiếu thảo với cha mẹ bằng những hành động cụ thể như chăm ngoan, học tập tốt, sống có trách nhiệm. Có thể nói, bài ca dao không chỉ là tiếng lòng của cha ông mà còn là bài học đạo đức sâu sắc, góp phần nuôi dưỡng nhân cách con người Việt Nam qua bao thế hệ.
