ĐỀ BÀI 1: Nuôi dưỡng ước mơĐọc văn bản sau: (1) Thay vì giúp con có một ước mơ thực sự, nhiều ông bố bà mẹ thường đưa trẻ đến những trung tâm bồi dưỡng tài năng để tham gia hết khóa học này đến chương trình khác. Bởi, phụ huynh cho rằng những chương trình đó rất bổ ích và có giá trị với con. (2) […] Ai trong chúng ta cũng có một ước mơ cho riêng mình, trẻ em cũng vậy. Song khác với người lớn, trẻ sẽ có nhiều ước mơ bay bổng do trí tưởng tượng phong phú. Khi đó nhiệm vụ của cha mẹ là nuôi dưỡng ước mơ của con một cách hợp lí, giúp chúng định hướng tương lai. (3) Trẻ em thường xuyên có ước mơ mới mỗi khi ngưỡng mộ ai đó. Khi được bác sĩ chữa khỏi bệnh, trẻ mong ước lớn lên sẽ làm bác sĩ, khi xem tivi và chứng kiến những diễn viên xinh đẹp hoặc xem những bộ phim siêu nhân thì tước mơ của trẻ lại khác. Chắc hẳn, đây là câu chuyện xảy ra trong nhiều gia đình. Thường, trẻ nhỏ với suy nghĩ ngây thơ, có thể con sẽ thốt ra những câu nói khiến cha mẹ hoang mang. Khi đó không ít phụ huynh áp đặt suy nghĩ và mong muốn của mình lên con. Họ ép con thích những điều cha mẹ muốn. Song, đó không phải là niêm yết thích của trẻ. Theo các chuyên gia, đó là một trong những suy nghĩ sai lầm mà cha mẹ nên bỏ trong quá trình định hình ước mơ cho con trẻ. (4) Theo chuyên gia Trần Quốc Phúc, cha mẹ hãy cho con một ước mơ và đừng bao giờ “tiêu diệt” giấc mơ đó. “Cha mẹ hãy hỏi con thích gì và tin con sẽ làm được điều đó. Cha mẹ hãy dẫn con tới nơi có những người thành công, để con tiếp cận, nhìn những căn nhà đẹp, những chiếc xe đẹp. Đồng thời để con chứng kiến cuộc sống của những trẻ em nghèo”, chuyên gia cho biết. (Theo: Vân Huyền, Khơi gợi điều trẻ muốn hướng tới, Báo Giáo dục và Thời đại, số 99, Thứ hai, 26/04/2021, tr.13) Thực hiện các yêu cầu: Câu 1. Theo đoạn (1), nhiều phụ huynh thường làm gì thay vì giúp con có một ước mơ thực sự? Câu 2. Trẻ em thường có đặc điểm gì về ước mơ so với người lớn? Câu 3. Vì sao trẻ em thường xuyên thay đổi ước mơ? Câu 4. Anh/chị hiểu như thế nào về nhận định: cha mẹ không nên “áp đặt suy nghĩ và mong muốn của mình lên con”? Câu 5. Theo văn bản, việc ép con theo mong muốn của cha mẹ có thể gây ra hậu quả gì? Câu 6. Nêu ý nghĩa lời khuyên: đừng bao giờ “tiêu diệt” giấc mơ của con. Câu 7. Anh/chị có đồng tình với quan điểm: cha mẹ nên định hướng nhưng không áp đặt ước mơ cho con không? Vì sao? Câu 8. Từ văn bản, hãy rút ra một bài học ý nghĩa nhất đối với bản thân (hoặc với vai trò người con/người làm cha mẹ trong tương lai). Câu 9. Theo anh/chị, cha mẹ cần làm gì để giúp con vừa nuôi dưỡng ước mơ vừa phát triển đúng hướng? (Trình bày từ 5 đến 7 dòng) |
ĐỀ BÀI 2. Biến ước mơ thành hiện thựcMỗi người đều có một ước mơ riêng cho mình. Có những ước mơ nhỏ nhoi như của cô bé bán diêm trong truyện cổ An-đéc-xen: một mái nhà trong đêm đông giá buốt. Cũng có những ước mơ lớn lao làm thay đổi cả thế giới như của tỷ phú Bill Gates. Mơ ước khiến chúng ta trở nên năng động một cách sáng tạo. Nhưng chỉ mơ thôi thì chưa đủ. Ước mơ chỉ trở thành hiện thực khi đi kèm với hành động và nỗ lực thực hiện ước mơ… Tất cả chúng ta đều phải hành động nhằm biến ước mơ của mình thành hiện thực. [..] Ngày bạn thôi mơ mộng là ngày cuộc đời bạn mất hết ý nghĩa. Những người biết ước mơ là những người đang sống cuộc sống của các thiên thần. Ngay cả khi giấc mơ của bạn không bao giờ trọn vẹn, bạn cũng sẽ không phải hối tiếc vì nó. Như Đôn Ki-hô-tê đã nói: “Việc mơ những giấc mơ diệu kỳ là điều tốt nhất một người có thể làm”. Tôi vẫn tin vào những câu chuyện cổ tích – nơi mà lòng kiên nhẫn, ý chí bền bỉ sẽ được đền đáp. Hãy tự tin tiến bước trên con đường mơ ước của bạn. (Quà tặng cuộc sống – Thu Quỳnh và Hạnh Nguyên dịch, NXB Tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh, 2016, tr.56-57) Thực hiện các yêu cầu: Câu 1. Văn bản nhắc đến những nhân vật nào? Câu 2. Theo tác giả, ước mơ chỉ trở thành hiện thực khi có thêm yếu tố nào? Câu 3. Tìm một câu văn thể hiện vai trò của ước mơ đối với con người. Câu 4. Anh/chị hiểu như thế nào về câu: “Ngày bạn thôi mơ mộng là ngày cuộc đời bạn mất hết ý nghĩa”? Câu 5. Vì sao tác giả cho rằng: “Chỉ mơ thôi thì chưa đủ”? Câu 6. Nêu ý nghĩa hình ảnh ước mơ nhỏ bé của cô bé bán diêm và ước mơ lớn lao của Bill Gates. Câu 7. Anh/chị hiểu gì về quan niệm: “Ngay cả khi giấc mơ của bạn không bao giờ trọn vẹn, bạn cũng sẽ không phải hối tiếc”? Câu 8. Anh/chị có đồng tình với ý kiến: “Ước mơ phải đi liền với hành động” không? Vì sao? Câu 9. Từ nội dung văn bản, hãy rút ra một bài học ý nghĩa nhất đối với bản thân. Câu 10. Viết đoạn văn (5 – 7 dòng) trình bày suy nghĩ của anh/chị về vai trò của ước mơ trong cuộc sống. Câu 11. Theo anh/chị, người trẻ cần làm gì để biến ước mơ thành hiện thực? |
ĐỀ BÀI 3: Theo đuổi ước mơ(1) Trong mỗi chú bé đều âm ỉ giấc mơ bay lên. Tôi cũng thế. Em chắc vẫn còn nuôi giấc mơ đó. Nhưng khi lớn lên, đôi khi những tầng mây thâm thấp thôi cũng khiến ta như bị che khuất tầm nhìn. Tệ hơn, những tầng mây sũng nước thậm chí có thể che khuất cả những giấc mơ, đè nén khát vọng của mỗi người. Một ngày mây mù có thể khiến ta yếu ớt và bi lụy. Một chút thất bại cũng giống như mây mù kéo đến, có thể làm em rút vào tổ kén bi quan. Ai đó nói rằng cách tốt nhất để hóa giải khó khăn là đi xuyên qua nó. Đi xuyên qua mây mù bằng giấc mơ phi công giữ gìn từ thơ bé. Đi xuyên qua gian khó bằng lòng lạc quan. Đi xuyên qua u mê bằng khao khát hướng đến trí tuệ, thông sáng. Đi xuyên qua thất bại bằng sự điềm đạm trưởng thành. (2) Vì triệu năm đã là như thế, cuộc đời có hôm nắng đẹp, có ngày mưa dầm, có tuần mây đen như đè nặng, có khoảnh khắc u ám tối dạ, rỗng đầu, nhưng mặt trời vẫn mọc mỗi sớm mai. Không phải ai cũng trở thành phi công lái Airbus hay Boeing đúng y như giấc mơ tuổi nhỏ. Nhưng ai cũng có thể học cách giữ cho mình giấc mơ bay xuyên qua những tầng mây, đón nắng rọi sáng tâm hồn khiến nụ cười luôn nở trên môi. (Dẫn theo Hà Nhân, Bay xuyên những tầng mây, NXB Văn học. 2016, tr. 98) Thực hiện các yêu cầu: Câu 1. Văn bản trên bàn về vấn đề gì? Câu 2. Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản. Câu 3. Trong đoạn (1), những hình ảnh nào được dùng để chỉ khó khăn, thử thách? Câu 4. Nêu hai yếu tố giúp con người “đi xuyên qua” khó khăn theo tác giả. Câu 5. Em hiểu như thế nào về hình ảnh “những tầng mây sũng nước che khuất giấc mơ”? Câu 6. Vì sao tác giả cho rằng: “cách tốt nhất để hóa giải khó khăn là đi xuyên qua nó”? Câu 7. Em hiểu gì về ý nghĩa của câu: “mặt trời vẫn mọc mỗi sớm mai”. Câu 8. Từ văn bản, em rút ra bài học gì về cách đối diện với thất bại và khó khăn? Câu 9. Theo em, làm thế nào để giữ được “giấc mơ bay” trong cuộc sống hiện nay? Câu 10. Có ý kiến cho rằng: “Không phải đạt được ước mơ mới là thành công, mà là giữ được ước mơ và niềm tin trong hành trình sống”. Em có đồng tình không? Vì sao? (5–7 dòng) Câu 11. Hãy nêu một tình huống mà em đã (hoặc có thể) “đi xuyên qua mây mù” để trưởng thành hơn. Câu 12. Theo em, vì sao con người dễ “rút vào tổ kén bi quan” khi gặp thất bại? Câu 13. Văn bản nhấn mạnh việc “đi xuyên qua” khó khăn. Theo em, có khi nào con người cần “dừng lại” thay vì “tiến lên” không? Vì sao? Câu 14. Theo em, tuổi trẻ: Cứ để mây mù “che khuất” giấc mơ hay chủ động bay “xuyên qua mây mù” để đón ánh sáng? Vì sao? Câu 15. Nếu một người không còn giấc mơ, họ có còn động lực để “đi xuyên qua khó khăn” không? Hãy trình bày quan điểm của em. |
Đề bài 4: Được cho đi và được nhận lạiĐọc văn bản sau: Tôi được tặng một chiếc xe đạp leo núi rất đẹp nhân dịp sinh nhật của mình. Trong một lần tôi đạp xe ra công viên chơi, một cậu bé cứ quẩn quanh ngắm nhìn chiếc xe với vẻ thích thú và ngưỡng mộ thực sự. – Chiếc xe này của bạn đấy à? – Cậu bé hỏi. – Anh mình đã tặng nhân dịp sinh nhật của mình đấy – Tôi trả lời, không giấu vẻ tự hào và mãn nguyện. – Ồ, ước gì tôi… – Cậu bé ngập ngừng. Dĩ nhiên là tôi biết cậu bé đang nghĩ gì rồi. Chắc chắn cậu ấy ước ao có được một người anh như thế. Nhưng câu nói tiếp theo của cậu bé hoàn toàn nằm ngoài dự đoán của tôi. – Ước gì tôi có thể trở thành một người anh như thế! – Cậu ấy nói chậm rãi và gương mặt lộ rõ vẻ quyết tâm. Sau đó, cậu đi về phía chiếc ghế đá sau lưng tôi, nơi một đứa em trai nhỏ tật nguyền đang ngồi và nói: – Đến sinh nhật nào đó của em, anh sẽ mua tặng em chiếc xe lăn lắc tay nhé. (Theo Hạt giống tâm hồn, tập 4, nhiều tác giả, NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh, 2006) Thực hiện các yêu cầu: Câu 1. Theo văn bản, cậu bé đã nói điều ước gì? Câu 2. Vì sao người kể chuyện lại nghĩ rằng cậu bé “ước ao có được một người anh như thế”? Câu 3. Tại sao câu nói tiếp theo của cậu bé lại “nằm ngoài dự đoán”? Câu 4. Em hiểu như thế nào về hành động: cậu bé hứa sẽ mua xe lăn cho em? Câu 5. Từ câu chuyện, em rút ra bài học gì về cách sống? Câu 6. Theo em, điều gì làm nên vẻ đẹp trong suy nghĩ và hành động của cậu bé? Câu 7. Em có suy nghĩ gì về ý nghĩa của chi tiết: “ước gì tôi có thể trở thành một người anh như thế”. Câu 8. Có ý kiến cho rằng: “Hạnh phúc không phải là nhận được bao nhiêu, mà là cho đi được bao nhiêu”. Em có đồng tình không? Vì sao? (5–7 dòng) Câu 9. Hãy nêu một hành động thể hiện sự yêu thương, sẻ chia trong cuộc sống mà em từng làm hoặc chứng kiến. Câu 10. So sánh hai cách ước mơ: Ước “được nhận” và ước “được cho”. Cách nào có ý nghĩa hơn? Vì sao? Câu 11. Theo em, điều gì khiến câu chuyện trở nên cảm động và có sức lay động người đọc? Câu 12. Trong xã hội hiện nay, liệu còn nhiều người có suy nghĩ “muốn trở thành người cho đi” như cậu bé không? Hãy trình bày quan điểm của em. |
Đề bài 5: Tự lực và dựa dẫmKhi nói đến ước mơ của mỗi người thì điều đầu tiên cần phải xác định đó không phải là những mong ước viển vông mà chính là mục đích con người đặt ra và cố gắng phấn đấu để đạt đến trong cuộc đời mình. Đồng thời một yếu tố cũng hết sức quan trọng là cần phải xác định cách thức để đạt được mục đích đó, bởi không ai trong cuộc đời này lại không muốn đạt đến một điều gì đó. Sự khác biệt chính là ở phương thức thực hiện, cách thức đạt đến ước mơ của mỗi người và điều này sẽ quyết định“đẳng cấp” về nhân cách của mỗi người. Có người đi đến ước mơ của mình bằng cách trung thực và trong sáng thông qua những nỗ lực tự thân tột cùng. Đây là những người có lòng tự trọng cao và biết dựa vào sức của chính mình, tin vào khả năng của chính mình và sự công bằng của xã hội. Đối với họ, mục tiêu chưa chắc là điều họ quan tâm, cái họ quan tâm hơn chính là phương thế để đạt đến mục tiêu trong cuộc sống. Chính vì vậy họ là những người không bao giờ chấp nhận sống trong thân phận “tầm gửi”, trở thành công cụ trong tay người khác hay giao phó tương lai của mình cho người khác. Sở dĩ như thế là bởi họ chỉ tự hào với những gì do chính bản thân họ làm ra và đạt đến, đồng thời cũng là những người xem phương tiện quan trọng như mục tiêu của cuộc đời mình. (Nguồn: Lê Minh Tiến, Đẳng cấp về nhân cách, http://tuoitre.vn) Thực hiện các yêu cầu: Câu 1. Theo tác giả, ước mơ không phải là gì? Câu 2. Nêu một cách thức tích cực để đạt được ước mơ được đề cập trong văn bản. Câu 3. Em hiểu như thế nào về ý kiến: “Ước mơ không phải là những mong ước viển vông”? Câu 4. Vì sao tác giả cho rằng cách thức thực hiện ước mơ quyết định “đẳng cấp” nhân cách? Câu 5. Suy nghĩ về ý nghĩa của cụm từ “sống trong thân phận tầm gửi”. Câu 6. Từ văn bản, em rút ra bài học gì về việc theo đuổi ước mơ? Câu 7. Theo em, người trẻ cần làm gì để đạt được ước mơ bằng con đường đúng đắn? Câu 8. Nêu mối quan hệ giữa “mục tiêu” và “phương thức” trong việc thực hiện ước mơ. Câu 9. Có ý kiến cho rằng: “Đích đến không quan trọng bằng cách ta đi đến đích”. Em có đồng tình không? Vì sao? (5–7 dòng) Câu 10. Hãy nêu một ví dụ về người đạt được thành công bằng nỗ lực chính đáng và rút ra bài học. Câu 11. Theo em, vì sao có người sẵn sàng chọn con đường không trung thực để đạt được ước mơ? Câu 12. Văn bản đề cao việc “xem phương tiện quan trọng như mục tiêu”. Theo em, quan niệm này có ý nghĩa gì trong cuộc sống hiện nay? Câu 13. Nếu một người đạt được ước mơ nhưng bằng cách không chính đáng, họ có thực sự thành công không? Vì sao? Câu 14. Theo em, tuổi trẻ nên: dựa vào năng lực bản thân hay dựa dẫm vào người khác (“tầm gửi”) để vươn lên? Cách sống nào bền vững hơn? Vì sao? |
