Đề thi vào lớp 10 chuyên Văn Thanh Hóa năm 2026 (Có đáp án)
* Đề thi:KỲ THI TUYỂN SINH LỚP 10 THPT I. ĐỌC HIỂU (3,0 điểm) Đọc văn bản sau: XÓM NGỤ CƯ (1) Người câu cá đêm (2) Họ đánh thức xóm trọ (3) Ở đây (4) Người rời nhà lúc rạng sáng (Chu Hồng Tiến, Xóm ngụ cư, In trong Viết và đọc chuyên đề mùa xuân 2021, NXB Hội Nhà văn, 2021, tr.136) Thực hiện các yêu cầu: Câu 1 (0,5 điểm) Chỉ ra dấu hiệu nhận biết thể thơ của văn bản trên. Câu 2 (0,5 điểm) Trong văn bản, tác giả đã nhắc tới những người lao động nào? Câu 3 (0,5 điểm) Em hiểu như thế nào về hình ảnh người lao động trong các dòng thơ sau: Họ đánh thức xóm trọ Câu 4 (0,5 điểm) Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ trong khổ (4). Câu 5 (1,0 điểm) Từ tình cảm của tác giả được thể hiện trong bài thơ, em hãy bày tỏ suy nghĩ về một vẻ đẹp của người lao động nghèo trong cuộc sống (trả lời bằng một đoạn văn từ 7 đến 10 câu). II. VIẾT (7,0 điểm) Câu 1 (2,0 điểm) Nếu bạn có thể luôn tập trung vào hiện tại, bạn sẽ là một người hạnh phúc. Cuộc sống sẽ là một bữa tiệc, một lễ hội lớn dành cho bạn, bởi vì cuộc sống chính là khoảnh khắc hiện tại mà chúng ta đang sống. (Paulo Coelho, Nhà giả kim, NXB Văn học, 2013, tr.119-120) Từ nội dung gợi ra trong ý kiến trên, em hãy viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về những điều cần làm để mỗi khoảnh khắc hiện tại khiến ta trở thành người hạnh phúc. Câu 2 (5,0 điểm) Ngày nay, cuộc cách mạng trong lĩnh vực công nghệ thông tin đã cung cấp cho nhân loại những phương tiện tối ưu để lưu giữ, truyền bá kiến thức, thông tin; do vậy văn học càng phải đặt ưu tiên cho việc đi sâu khám phá, tái hiện thế giới tâm tư tình cảm và những quy luật của tâm hồn con người. (Huỳnh Như Phương, Lý luận văn học (Nhập môn), NXB Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, 2014, tr.23-24) Bằng việc phân tích đoạn trích sau đây trong truyện ngắn Tấm nhìn đêm của nhà văn Đoàn Minh Phượng, em hãy làm sáng tỏ khả năng của văn học trong thời đại công nghệ số được gợi ra từ ý kiến trên. (Lược phần đầu: Một đồi lăn, mẹ tôi kể về quãng đời mẹ ở với ông bà ngoại. Năm hai mươi hai tuổi, vì một lần lầm lỡ, mẹ có mang. Ông bà ngoại cấm mẹ bước lên nhà trên, cấm ra vào bằng cổng chính. Từ đó, mẹ rời khỏi căn nhà cũ. Tôi không biết gì về bên ngoại, về cha, về tuổi thơ của mẹ. Giữa cô nữ sinh Đồng Khánh đứng nhìn mưa nhỏ trên lá sen ở Huế và người phụ nữ bán rau ở chợ Hà Nội, là khoảng trống mà mẹ không bao giờ kể lại. Chừng kiến sự vất vả của mẹ, tôi cố ý định bỏ học để đi bán rau cùng mẹ. Tôi dậy cùng mẹ lúc hai giờ rưỡi khuya để ra chợ đêm. Mẹ tôi nói: “Con đi ngủ, để sáng còn đi học”. “Sáng con không đi học”. “Thế không có tiếc gì à?”. “Con không bao giờ đi học nữa”. “Con nói gì thế?”. “Con đã bỏ học rồi. Bỏ luôn. Con muốn đi chợ. Con muốn bán rau”. “Con không được nói như vậy. Mẹ vẫn còn khỏe để lo việc mua bán một mình, không cần có con đi theo. Con sẽ tiếp tục đi học đến ngày ra trường. Không có bất cứ thứ gì trên đời có thể làm con bỏ học được. Hiểu chưa?”. “Con không muốn đi học nữa. Con muốn đi bán rau. Mẹ chỉ bảo cho con việc buôn bán xong thì mẹ ở nhà. Bây giờ mẹ còn khỏe để cùng đi chợ với con, chỉ bảo công việc cho con. Để năm sau hay năm sau nữa mẹ không đi được, mà con thì không biết đường biết nước thì sao?”. “Con nói gì vậy? Mẹ chưa 50 tuổi. Mới được nửa đời người. Ai nói chuyện nghỉ làm vào tuổi này?”. “Mẹ yếu. Mẹ ốm hoài. Mẹ cần nghỉ ngơi, làm một việc nhẹ hơn”. “Đói thì ăn. Ốm thì uống thuốc. Rồi đâu lại vào đấy thôi”. “Mẹ và con đều biết là chuyện không phải vậy. Mẹ không đủ sức khỏe để làm cái nghề mẹ đang làm. Con sẽ thay mẹ. Mẹ đừng nhắc đến chuyện đi học nữa”. Hình như mẹ tôi hơi choáng đau như mất thăng bằng. Tôi lấy ghế cho mẹ ngồi, rót cho mẹ ly nước lọc rồi im lặng thay quần áo. Chúng tôi không nói gì trong vài phút sau đó. Rồi mẹ tôi bảo tôi ngồi xuống giường nghe mẹ nói. Mẹ tôi nói nhanh, vì trong đời chỉ có một lần này. Nói thật nhanh, rồi vội vàng trở về với sự im lặng. “Tất cả mọi chuyện trong đời mẹ đều sai. Mẹ sinh lầm nhà, mang lầm họ. Những người mẹ gặp, những việc mẹ làm, nơi mẹ ở, đường mẹ đi, ngay cả những điều mẹ nghĩ vào ban ngày và những thứ mẹ chiêm bao vào ban đêm, tất cả đều sai. Chỉ có con là đúng. Con đúng thì tất cả cuối cùng cũng đúng. Nếu bây giờ con bỏ học thì chính con cũng là một thứ sai của đời mẹ, và không còn gì đúng. Con phải hứa với mẹ là dù bất cứ chuyện gì con cũng không bỏ học. Nếu con không hứa thì để mẹ chết ngày mai, sau đó con muốn làm gì thì làm”. Tôi không hứa. Tôi ngồi bệt xuống đất để thở. Tôi chưa hiểu hết những câu đó có nghĩa gì. Tôi có hiểu, nhưng ý nghĩ của tôi chùng xuống dưới một sức nặng lạ lùng làm rã rời mọi câu chữ. Tôi ngồi nhìn xuống đất, không biết phải nói gì. Một lúc sau tôi ngước lên, nói những điều chính tôi cũng không hiểu hết. “Nếu cuộc đời sai thì tự nó phải đứng trở lại chứ tại sao chờ con làm cho nó đúng? Mẹ không còn đủ sức khỏe để đi chợ nữa, con sẽ bỏ học để thay mẹ kiếm ăn. Chỉ có điều đó là đúng, mọi thứ khác đều vô nghĩa. Cuộc đời xảy ra trước, rồi đúng sai mới đến sau”. “Nếu như vậy thì con người lấy gì để định hướng mà đi?”. Tôi tiếp tục nhìn mãi xuống đất. Lúc tôi ngước nhìn mẹ, mẹ đã tắt cây đèn nhỏ tự lúc nào, đã đứng dậy và trong bóng tối đang lặng lẽ thay đồ sửa soạn đi chợ. Mẹ muốn tôi đi ngủ, không muốn nghe tôi nói nữa. Tôi leo lên tấm ván, nằm nghiêng co đầu gối lên bụng, kéo chân trùm đầu cố ngủ lại. Một lúc sau tôi nghe tiếng mẹ tôi mở cửa đi ra, rồi tiếng cửa đóng lại, tiếng động âm thầm, thân yêu và tội nghiệp hằng đêm trong tầm nhìn đêm tôi lớn lên trong căn nhà của mẹ. Bây giờ tôi dậy mặc áo. Tôi mở tủ hương lấy tiền quả sáng từ xấp tiền của mẹ tôi để dưới quần áo và ôm tập vở đến trường học. (trích Tấm nhìn đêm, Đoàn Minh Phượng, in trong Truyện ngắn 1200 chữ, NXB Trẻ, 2008, tr.100-101) * Chú thích: Đoàn Minh Phượng sinh năm 1956, tại Sài Gòn, là nhà văn, đạo diễn được đánh giá cao bởi phong cách nghệ thuật độc đáo. Sống ở nước ngoài, nhưng những tác phẩm của bà luôn mang một tâm thức hướng về quê hương, nguồn cội. Truyện ngắn Tấm nhìn đêm là một tác phẩm đặc sắc của nhà văn được viết năm 2006. Năm 2007, bà được trao Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam. —————- HẾT —————- |