PHẦN I: ĐỌC HIỂU VĂN BẢN VĂN HỌC (6.0 điểm)
Đọc văn bản sau:
ĐỪNG QUÊN LỊCH SỬ
Lịch sử:
Có buổi bình minh rạng rỡ
Vua đi cấy, trai ra biển, gái lên rừng…
Những tộc người lấm láp vỡ hoang
Lấn biển, trồng rừng, đắp đê, ngăn bão
Lịch sử còn là:
Những trang chứa núi xương sông máu!
Đã đổ ra để ngăn nạn xâm lăng
Để đến ngày nay còn có một Việt Nam
Mà truyền mãi cho muôn đời con cháu
Lịch sử đấy:
Viết bằng mồ hôi và máu
Hết đời này lại tiếp đời sau…
Cha ông nếu chẳng bắc cầu
Còn đâu lịch sử còn đâu giống nòi
Đừng quên lịch sử ai ơi!
(Đỗ Văn Tuyển – Văn học và tuổi trẻ, số tháng 9, năm 2022)
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1 (4.0 điểm):
a. Trong khổ thơ đầu, lịch sử dân tộc được gợi lên qua những hình ảnh nào?
b. Nêu tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ được sử dụng trong hai câu thơ sau:
“Cha ông nếu chẳng bắc cầu
Còn đâu lịch sử còn đâu giống nòi”
c. Theo em, vì sao tác giả lại nhấn mạnh “Lịch sử viết bằng mồ hôi và máu”?
d. Từ ý nghĩa của bài thơ, hãy đề xuất hai việc làm cụ thể của học sinh để góp phần giữ gìn và phát huy truyền thống lịch sử dân tộc trong thời đại hiện nay?
Câu 2 (2.0 điểm): Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích nội dung chủ đề và đặc sắc nghệ thuật bài thơ ĐỪNG QUÊN LỊCH SỬ (Đỗ Văn tuyển)
PHẦN II. Đọc hiểu văn bản nghị luận xã hội và viết bài văn nghị luận xã hội
Đọc văn bản sau:
[…]
Thông điệp của Tổng Bí thư gửi đến thanh niên dịp kỷ niệm 95 năm thành lập Đoàn có một điểm nhấn đáng suy nghĩ: yêu nước trong thời đại mới không còn dừng lại ở cảm xúc mà phải được đo bằng tri thức, năng lực hành động và khả năng chinh phục những đỉnh cao khoa học – công nghệ.
Đó không chỉ là một định nghĩa mới về lòng yêu nước, mà còn là một sự dịch chuyển căn bản trong cách nhìn về vai trò của thế hệ trẻ.
Thông điệp của Tổng Bí thư đặt thanh niên vào đúng “tọa độ” của thời đại – một kỷ nguyên mà sức mạnh quốc gia được đo bằng năng lực sáng tạo, chất lượng nguồn nhân lực và khả năng thích ứng.
Nói cách khác, lòng yêu nước hôm nay không còn là khái niệm trừu tượng mà trở thành một yêu cầu rất cụ thể: học tốt hơn, làm việc hiệu quả hơn, sáng tạo nhiều hơn và đóng góp thiết thực hơn.
Trong một thời đại mà sự nổi tiếng có thể đến rất nhanh, nơi những “trào lưu” có thể chi phối hành vi của giới trẻ, lời nhắc “dám nghĩ, dám làm nhưng không tùy tiện, không chạy theo hào nhoáng nhất thời” mang ý nghĩa như một điểm tựa giá trị.
[…]
(Theo Nguyễn Quốc Việt, Định nghĩa mới về lòng yêu nước, báo Tuổi trẻ, https://tuoitre.vn/dinh-nghia-moi-ve-long-yeu-nuoc-20260410083632911.htm)
Câu 1 (1.0 điểm): Theo văn bản, lòng yêu nước trong thời đại mới được hiểu như thế nào?
Câu 2 (4.0 điểm): Từ ý nghĩa của văn bản, hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ của em về trách nhiệm của tuổi trẻ đối với đất nước trong thời đại ngày nay.
