PHẦN I. Đọc hiểu (5,0 điểm)
Đọc văn bản sau:
NÓI VỚI CON
(1) Ở quanh con, người tử tế vẫn nhiều
Vẫn còn có bao điều tốt đẹp
Xa danh lợi hãy chịu nhiều thua thiệt
Hãy vì người, nếu mong họ vì con.
(2) Rách cho thơm, dẫu đói thì phải sạch
Tình thương yêu không mua được bằng tiền
Cần gỗ tốt, nước sơn còn phải tốt
Oán bên lòng, ơn khắc dạ đừng quên.
(3) Nếu vấp ngã, con tự mình đứng dậy
Muốn tập bơi, cứ nhảy xuống giữa dòng
Thà mất cả, cố giữ gìn danh dự
Sống thẳng mình, mặc kệ thế gian cong.
[…]
(4) Con hãy lượng sức mình khi gánh nặng,
Biết đến đâu là đủ giữa cuộc đời
Điều không muốn chớ mong người gặp phải
Trồng cây nào, hái quả ấy con ơi!
(Nói với con – Nguyễn Huy Hoàng, https://baophunuthudo.vn/van-hoa-van-nghe/noi-voi-con-79525.html)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1:
a (0,5 điểm). Chỉ ra cách gieo vần, ngắt nhịp của khổ thơ (1)
b (0,75 điểm). Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp ẩn dụ:
“Rách cho thơm, dẫu đói thì phải sạch
Tình thương yêu không mua được bằng tiền”
c (0,75 điểm). Em có đồng tình với quan niệm “Nếu vấp ngã, con tự mình đứng dậy” không? Vì sao?
d. (1,0 điểm) Em hiểu như thế nào về câu thơ: “Sống thẳng mình, mặc kệ thế gian cong”?
Câu 2 (2,0 điểm). Viết một đoạn văn khoảng 200 chữ phân tích chủ đề và nghệ thuật đoạn trích trên.
PHẦN II. Viết (5,0 điểm)
Đọc đoạn trích:
(1) Học cách làm người chính là bài học quan trọng nhất. Bất kể là ai, chỉ cần nguyện ý học tập thì sẽ tiến bộ. Trong cuộc sống có rất nhiều người không thích chủ động nhận sai, bất cứ điều gì đều là lỗi người khác, luôn cho rằng bản thân mình mới là đúng. Thực ra con người không có ai hoàn hảo cả, không chịu nhận lỗi đã là một sai lầm. Khi bạn làm sai việc gì đó, có thể nhận lỗi trước cha mẹ, bạn bè, quần chúng, thậm chí nhận lỗi trước con cái hoặc đối thủ, bản thân vừa không mất đi thứ gì, ngược lại còn thể hiện sự độ lượng của bạn.
(2) … Yếu tố quan trọng nhất trong mối quan hệ xã hội là thấu hiểu lẫn nhau, tha thứ cho nhau, giúp đỡ lẫn nhau. Thiếu đi sự trao đổi sẽ sinh ra thị phi, tranh chấp và hiểu nhầm. Đời người giống như chiếc va li, lúc dùng sẽ kéo lên, lúc không dùng thì hạ xuống, lúc nên đặt lại không đặt, giống như đang kéo hành lí nặng nề, không thoải mái được.
(3) Tháng năm hữu hạn, nhận sai, tôn trọng, bao dung mới khiến người khác chấp nhận, nhìn thấy điểm tốt của người khác nên vui mừng. Thấy người tốt, việc tốt nên cảm động. Mấy chục năm đời người có biết bao người và việc khiến chúng ta cảm động, chúng ta cũng nên nghĩ cách khiến người khác cảm động.
(Trích Xin cho tuổi trẻ can đảm nguyện cho thanh xuân rực sáng – Hoàng Học Quân, NXB Phụ nữ Việt Nam, tr114-115)
Câu 1. Xác định luận điểm, lí lẽ và bằng chứng trong đoạn (1). Nêu tác dụng của bằng chứng trong việc làm rõ lí lẽ.
Câu 2. Viết bài văn nghị luận trình bày suy nghĩ về lời khuyên “Học cách làm người chính là bài học quan trọng nhất”.
