Phân tích bài thơ MẸ (Trần Quốc Minh) | Lớp 9

Phân tích bài thơ MẸ (Trần Quốc Minh) | Lớp 9

* Dàn bài chi tiết:

I. MỞ BÀI:

– Giới thiệu tác phẩm, tác giả: Bài thơ “Mẹ” là sáng tác tiêu biểu của nhà thơ Trần Quốc Minh.

– Khái quát về nội dung và nghệ thuật: Bằng ngôn ngữ giản dị, hình ảnh gần gũi và giọng điệu êm ái như lời ru, bài thơ đã khắc họa chân thành, cảm động sự hi sinh lặng thầm của người mẹ dành cho con, qua đó thể hiện sâu sắc tình yêu thương, sự trân trọng và lòng biết ơn sâu nặng của người con đối với mẹ.

II. THÂN BÀI:

1. Phân tích nội dung, chủ đề:

a. Không gian, thời gian thơ gợi bối cảnh ru con quen thuộc:

– Thời gian: mùa hè đêm khuya (“Lặng rồi cả tiếng con ve”) → Gợi cái nóng oi ả, mệt mỏi của mùa hè. Không gian tĩnh lặng, yên ắng khi đêm về.

– Thiên nhiên được nhân hóa: “Con ve cũng mệt vì hè nắng oi” → Thiên nhiên được cảm nhận như con người, biết mệt mỏi → Làm nổi bật sự khắc nghiệt của thời tiết, từ đó tôn lên sự chịu đựng, hi sinh của mẹ.

– Không gian gia đình ấm áp: Giữa sự lặng im của thiên nhiên vẫn vang lên tiếng ru con của mẹ, đều dặn, vang vọng, bền bỉ:

“Nhà em vẫn tiếng ạ ời”
“Kẽo cà tiếng võng”

→ Những âm thanh quen thuộc, gần gũi, mang đậm hồn quê của lời ru, tiếng võng đưa. Qua đó khẳng định trong mọi hoàn cảnh, vòng tay mẹ luôn là nơi bình yên nhất đối với con.

→ Nhận xét: Bối cảnh thơ vừa chân thực vừa giàu cảm xúc, làm nền để hình ảnh người mẹ hiện lên rõ nét, ấm áp và đầy yêu thương.

b. Hình ảnh người mẹ hiện lên bình dị, ân cần trong từng hành động:

– Mẹ ru con bằng lời ru truyền thống: “tiếng ạ ời” → Âm thanh quen thuộc của lời ru dân gian. Gợi sự dịu dàng, chở che và truyền thống yêu thương bao đời của người mẹ Việt Nam.

– Hành động chăm sóc cụ thể: “Bàn tay mẹ quạt mẹ đưa gió về” → Cử chỉ nhỏ bé nhưng chứa đựng tình yêu lớn. Thể hiện sự bền bỉ, nhẫn nại, ân cần và tình yêu thương sâu nặng của mẹ.

– Lời ru mang ý nghĩa biểu tượng: “Lời ru có gió mùa thu” → Lời ru không chỉ là âm thanh mà còn là sự mát lành, xoa dịu → Vừa chăm sóc giấc ngủ, vừa nuôi dưỡng tâm hồn con.

→ Nhận xét: Tác giả không dùng những hình ảnh lớn lao mà chọn chi tiết đời thường, giản dị để làm nổi bật vẻ đẹp sâu lắng của tình mẹ.

c. Sự hi sinh thầm lặng và bền bỉ của người mẹ

– Hình ảnh so sánh giàu sức gợi: “Những ngôi sao thức ngoài kia / Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con” → Sao thức là quy luật tự nhiên. Còn mẹ thức không phải vì quy luật tự nhiên mà vì tình yêu thương, vì trách nhiệm. Mẹ hi sinh giấc ngủ, sức khỏe để con được yên giấc → So sánh làm nổi bật sự hi sinh của mẹ

→ Nhận xét: Chỉ bằng hai câu thơ ngắn gọn, tác giả đã khắc họa sâu sắc sự hi sinh âm thầm nhưng vô cùng vĩ đại của người mẹ.

d. Tình mẹ là điểm tựa bền vững cho cuộc đời con:

– Tình mẹ che chở giấc ngủ bình yên của con: “Đêm nay con ngủ giấc tròn / Mẹ là ngọn gió của con suốt đời” → Giấc ngủ trọn vẹn là kết quả của sự chở che, hi sinh từ mẹ. Mẹ mang đến cho cuộc đời con sự yên bình. Mẹ như ngọn gió, tuy không nhìn thấy nhưng luôn hiện hữu, mát lành, nâng đỡ, đồng hành.

– Ý nghĩa sâu sắc: Mẹ không chỉ chăm sóc con lúc bé thơ, Mà còn theo con suốt cả hành trình cuộc đời. Câu thơ cuối khép lại bài thơ bằng dư âm dịu dàng, sâu lắng và đầy ám ảnh về tình mẹ. Chỉ bằng hai câu thơ ngắn, tác giả đã làm nổi bật sự hi sinh âm thầm mà vĩ đại của người mẹ. Câu thơ cuối vừa dịu dàng, vừa sâu sắc, khép lại bài thơ bằng dư âm cảm xúc bền lâu.

2. Giá trị nghệ thuật của bài thơ:

– Thể thơ năm chữ: Nhịp điệu nhẹ nhàng, Phù hợp với giọng ru, giọng tâm tình.

– Hình ảnh thơ: Gần gũi, quen thuộc: ve, võng, lời ru, ngôi sao. Mang giá trị biểu tượng sâu sắc.

– Biện pháp tu từ: 

• Nhân hóa: hình ảnh con ve “cũng mệt”.
• So sánh: mẹ thức với những ngôi sao thức.
• Ẩn dụ: mẹ là ngọn gió.

→ Làm hình ảnh thơ sinh động, giàu cảm xúc.

– Ngôn ngữ, giọng điệu: Ngôn ngữ giản dị, mộc mạc. Giọng điệu trầm lắng, tha thiết, đậm chất ru con.

→  Nhận xét chung: Tất cả những yếu tố nghệ thuật ấy hòa quyện hài hòa, góp phần thể hiện rõ cảm xúc chủ đạo, làm nổi bật nội dung, chủ đề của bài thơ. Nhờ sự kết hợp tinh tế và đọc đáo giữa hình thức và cảm xúc, tác phẩm mang một dấu ấn nghệ thuật riêng, khơi gợi mạnh mẽ sự đồng cảm, yêu thương và trân trọng trong tâm hồn người đọc.

III. KẾT BÀI:

– Khẳng định giá trị tác phẩm: Bài thơ “Mẹ” của Trần Quốc Minh là khúc hát dịu dàng ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng, bền bỉ và âm thầm hi sinh của người mẹ dành cho con. Với ngôn ngữ giản dị, hình ảnh gần gũi, giàu sức gợi cùng giọng điệu êm ái như lời ru, tác phẩm không chỉ lay động cảm xúc người đọc mà còn khơi dậy lòng trân trọng, biết ơn sâu sắc đối với mẹ.

– Ý nghĩa đối với người đọc: Gợi nhắc mỗi người nhớ về mẹ, về những hi sinh âm thầm.

– Liên hệ, bài học: Cần biết yêu thương, trân trọng và biết ơn mẹ bằng hành động cụ thể trong cuộc sống hằng ngày.

* Bài văn tham khảo:

Bài văn 1:

Phân tích bài thơ “Mẹ” (Trần Quốc Minh)

• Mở bài:

Bài thơ “Mẹ” là sáng tác tiêu biểu của nhà thơ Trần Quốc Minh – một khúc hát dịu dàng, sâu lắng về tình mẫu tử. Bằng ngôn ngữ giản dị, hình ảnh gần gũi và giọng điệu êm ái như lời ru, bài thơ đã khắc họa chân thành, cảm động sự hi sinh lặng thầm của người mẹ dành cho con, qua đó thể hiện sâu sắc tình yêu thương, sự trân trọng và lòng biết ơn sâu nặng của người con đối với mẹ.

• Thân bài:

Trước hết, bài thơ mở ra một không gian và thời gian quen thuộc của cảnh mẹ ru con trong đêm hè khuya. Câu thơ “Lặng rồi cả tiếng con ve” gợi lên khoảnh khắc đêm xuống khi cái nóng oi ả của mùa hè dần lắng lại. Tiếng ve – âm thanh đặc trưng của mùa hè – nay cũng im bặt, làm cho không gian trở nên yên tĩnh, trầm lắng. Thiên nhiên được nhân hóa qua hình ảnh “Con ve cũng mệt vì hè nắng oi”, khiến cảnh vật mang dáng dấp con người, biết mệt mỏi, biết chịu đựng. Cái nắng oi ả của mùa hè vì thế hiện lên rõ nét hơn, qua đó càng làm nổi bật sự vất vả, nhọc nhằn của con người, đặc biệt là của người mẹ. Trong sự lặng im của thiên nhiên ấy, không gian gia đình lại hiện lên ấm áp với những âm thanh quen thuộc: “Nhà em vẫn tiếng ạ ời”, “Kẽo cà tiếng võng”. Đó là tiếng ru con đều dặn, là nhịp võng đưa nhè nhẹ – những âm thanh mang đậm hồn quê, gắn bó với tuổi thơ của bao thế hệ. Giữa đêm hè oi nồng, chính vòng tay và lời ru của mẹ đã tạo nên một thế giới bình yên cho con. Bối cảnh thơ vừa chân thực vừa giàu cảm xúc, làm nền để hình ảnh người mẹ hiện lên rõ nét, dịu dàng và đầy yêu thương.

Trên nền không gian ấy, hình ảnh người mẹ hiện lên bình dị, ân cần qua từng hành động nhỏ bé. Mẹ ru con bằng “tiếng ạ ời” – âm thanh quen thuộc của lời ru dân gian Việt Nam. Lời ru ấy không chỉ đưa con vào giấc ngủ mà còn chứa đựng biết bao yêu thương, chở che và truyền thống tình mẫu tử được gìn giữ qua bao đời. Bên cạnh lời ru là những cử chỉ chăm sóc rất đỗi cụ thể: “Bàn tay mẹ quạt mẹ đưa gió về”. Đó là hành động giản dị, âm thầm nhưng chứa đựng tình yêu lớn lao. Trong đêm hè nóng bức, mẹ quạt cho con từng làn gió mát, nhẫn nại và bền bỉ, quên đi sự mệt nhọc của bản thân. Đặc biệt, hình ảnh “Lời ru có gió mùa thu” mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Lời ru không chỉ là âm thanh êm ái mà còn là sự mát lành, xoa dịu cả thể xác lẫn tâm hồn con. Qua đó, ta thấy tình mẹ không chỉ chăm sóc giấc ngủ mà còn nuôi dưỡng tâm hồn, nâng đỡ con từ những điều giản dị nhất. Tác giả không dùng những hình ảnh lớn lao hay lời lẽ cầu kỳ mà chọn những chi tiết đời thường, gần gũi để làm nổi bật vẻ đẹp sâu lắng của tình mẹ.

Nổi bật hơn cả trong bài thơ là sự hi sinh thầm lặng và bền bỉ của người mẹ. Hai câu thơ: “Những ngôi sao thức ngoài kia / Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con” là một so sánh giàu sức gợi. Ngôi sao thức là quy luật tự nhiên của vũ trụ, còn sự thức của mẹ lại xuất phát từ tình yêu thương và trách nhiệm. Mẹ thức để con được ngủ ngon, yên giấc. Mẹ hi sinh giấc ngủ, sức khỏe, thậm chí cả sự nghỉ ngơi của bản thân để mang lại bình yên cho con. Chỉ bằng hai câu thơ ngắn gọn, tác giả đã khắc họa sâu sắc sự hi sinh âm thầm nhưng vô cùng vĩ đại của người mẹ, khiến người đọc không khỏi xúc động và trân trọng.

Tình mẹ còn hiện lên như điểm tựa bền vững cho cuộc đời con. “Đêm nay con ngủ giấc tròn” – giấc ngủ trọn vẹn ấy chính là kết quả của sự chở che, hi sinh từ mẹ. Đặc biệt, hình ảnh ẩn dụ “Mẹ là ngọn gió của con suốt đời” mang ý nghĩa sâu sắc. Ngọn gió tuy không nhìn thấy nhưng luôn hiện hữu, mát lành, nâng đỡ và đồng hành. Cũng như vậy, mẹ không chỉ chăm sóc con khi còn bé thơ mà còn theo con suốt cả hành trình cuộc đời. Câu thơ cuối vừa dịu dàng vừa sâu sắc, khép lại bài thơ bằng dư âm cảm xúc bền lâu, ám ảnh về tình mẹ bao la, bền bỉ.

Không chỉ giàu giá trị nội dung, bài thơ “Mẹ” còn đặc sắc về nghệ thuật. Thể thơ lục bát với nhịp điệu nhẹ nhàng, đều đặn rất phù hợp với giọng ru, giọng tâm tình. Hình ảnh thơ gần gũi, quen thuộc như ve, võng, lời ru, ngôi sao… vừa chân thực vừa mang giá trị biểu tượng. Các biện pháp tu từ như nhân hóa (“con ve cũng mệt”), so sánh (mẹ thức – sao thức), ẩn dụ (“mẹ là ngọn gió”) được sử dụng tinh tế, làm cho hình ảnh thơ sinh động, giàu cảm xúc. Ngôn ngữ thơ giản dị, mộc mạc, giọng điệu trầm lắng, tha thiết, đậm chất ru con. Tất cả những yếu tố nghệ thuật ấy hòa quyện hài hòa, góp phần thể hiện rõ cảm xúc chủ đạo và làm nổi bật nội dung, chủ đề của bài thơ.

• Kết bài:

Tóm lại, bài thơ “Mẹ” của Trần Quốc Minh là khúc hát dịu dàng ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng, bền bỉ và âm thầm hi sinh của người mẹ dành cho con. Với ngôn ngữ giản dị, hình ảnh gần gũi, giàu sức gợi cùng giọng điệu êm ái như lời ru, tác phẩm không chỉ lay động cảm xúc người đọc mà còn khơi dậy lòng trân trọng, biết ơn sâu sắc đối với mẹ. Bài thơ gợi nhắc mỗi người nhớ về mẹ, về những hi sinh âm thầm trong cuộc sống hằng ngày, từ đó nhắc nhở chúng ta cần biết yêu thương, trân trọng và biết ơn mẹ bằng những hành động cụ thể, thiết thực.

Bài văn 2:

Phân tích bài thơ “Mẹ” (Trần Quốc Minh)

• Mở bài:

Trong thơ ca Việt Nam, hình ảnh người mẹ luôn hiện lên gần gũi, thiêng liêng và giàu xúc cảm. Không cần những chi tiết lớn lao hay ngôn từ cầu kì, nhiều bài thơ về mẹ đã chạm đến trái tim người đọc bằng chính vẻ đẹp bình dị của đời sống thường ngày. Bài thơ “Mẹ” của Trần Quốc Minh là một tác phẩm như thế. Với ngôn ngữ giản dị, hình ảnh thân quen và giọng điệu nhẹ nhàng, tha thiết, bài thơ đã khắc họa sâu sắc tình yêu thương, sự hi sinh thầm lặng của người mẹ dành cho con, đồng thời gợi lên trong lòng người đọc niềm xúc động và lòng biết ơn sâu sắc đối với mẹ.

• Mở bài:

Ngay từ những dòng thơ đầu, tác giả đã mở ra một không gian mùa hè oi ả, yên ắng:

“Lặng rồi cả tiếng con ve,
Con ve cũng mệt vì hè nắng oi”

Tiếng ve – âm thanh quen thuộc của mùa hè – vốn rộn ràng, náo nức, nay cũng “lặng rồi” vì mệt mỏi trước cái nắng gay gắt. Không gian như chùng xuống, lắng lại, tạo nền cho sự xuất hiện của hình ảnh người mẹ. Trong cái tĩnh lặng ấy, nổi bật lên âm thanh quen thuộc của gia đình:

“Nhà em vẫn tiếng ạ ời,
Kẽo cà tiếng võng mẹ ngồi mẹ ru”

Tiếng “ạ ời” ru con, tiếng võng kẽo cà đưa nhịp chậm rãi là những âm thanh rất đỗi thân thương của làng quê Việt Nam. Qua những chi tiết giản dị ấy, hình ảnh người mẹ hiện lên thật gần gũi, bình dị, gắn liền với không gian gia đình ấm áp.

Không chỉ ru con bằng lời hát, người mẹ còn ru con bằng cả tình yêu thương và sự chăm sóc ân cần:

“Lời ru có gió mùa thu,
Bàn tay mẹ quạt mẹ đưa gió về”

Lời ru của mẹ không chỉ là âm thanh, mà dường như mang theo cả làn gió mát lành của mùa thu, xua đi cái oi nồng của mùa hè. Hình ảnh “bàn tay mẹ quạt” gợi lên sự tần tảo, nhẫn nại và ân cần. Mẹ không ngơi nghỉ, chỉ mong con được ngủ ngon, ngủ yên. Qua đó, ta cảm nhận được tình mẹ dịu dàng, mát lành, vừa cụ thể, vừa giàu ý nghĩa biểu tượng.

Đặc biệt xúc động là hai câu thơ:

“Những ngôi sao thức ngoài kia,
Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con”

Những ngôi sao trên bầu trời đêm vốn được xem là biểu tượng của sự thức, của ánh sáng lặng lẽ trong đêm tối. Nhưng trong cảm nhận của tác giả, dù sao có thức cả đêm thì cũng không thể sánh bằng sự thức khuya của mẹ vì con. Câu thơ như một lời khẳng định giản dị mà sâu sắc về sự hi sinh thầm lặng của mẹ. Mẹ thức không phải để tỏa sáng, không để được ngắm nhìn, mà để chăm lo cho giấc ngủ bình yên của con. Chính sự so sánh ấy đã làm nổi bật vẻ đẹp cao cả của tình mẫu tử.

Ở những câu thơ cuối, cảm xúc của bài thơ lắng lại trong niềm biết ơn và suy ngẫm sâu xa:

“Đêm nay con ngủ giấc tròn,
Mẹ là ngọn gió của con suốt đời”

“Giấc tròn” là giấc ngủ đầy đủ, yên lành, không chập chờn, lo lắng. Giấc ngủ ấy có được chính là nhờ bàn tay, lời ru, sự thức khuya của mẹ. Hình ảnh ẩn dụ “mẹ là ngọn gió của con suốt đời” mang ý nghĩa sâu sắc. Ngọn gió vừa dịu mát, vừa âm thầm, không nhìn thấy nhưng luôn hiện hữu. Cũng như vậy, tình mẹ luôn lặng lẽ theo con suốt cuộc đời, nâng đỡ, chở che con trong mọi hoàn cảnh. Câu thơ khép lại bài thơ bằng một tình cảm êm dịu, sâu lắng, để lại dư âm bền lâu trong lòng người đọc.

Không chỉ giàu giá trị nội dung, bài thơ “Mẹ” còn có nhiều nét đặc sắc về nghệ thuật. Bài thơ được viết theo thể thơ năm chữ, nhịp điệu nhẹ nhàng, chậm rãi, rất phù hợp với giọng ru và cảm xúc yêu thương. Ngôn ngữ thơ giản dị, trong sáng, gần gũi với lời ăn tiếng nói hằng ngày, giúp cảm xúc được truyền tải tự nhiên, chân thành. Các biện pháp tu từ như so sánh, ẩn dụ được sử dụng tinh tế, không cầu kì nhưng giàu sức gợi, làm nổi bật vẻ đẹp của tình mẹ. Giọng điệu bài thơ nhẹ nhàng, tha thiết, trầm lắng như một khúc ru êm, khiến người đọc dễ rung động và đồng cảm.

• Kết bài:

Tóm lại, bài thơ “Mẹ” của Trần Quốc Minh là một khúc ca dịu dàng về tình mẫu tử thiêng liêng. Qua những hình ảnh quen thuộc và cảm xúc chân thành, bài thơ đã khắc họa sâu sắc hình ảnh người mẹ tần tảo, giàu yêu thương, luôn hi sinh thầm lặng vì con. Tác phẩm không chỉ làm giàu thêm vẻ đẹp của thơ ca viết về mẹ mà còn nhắc nhở mỗi chúng ta hãy biết trân trọng, yêu thương và biết ơn mẹ bằng những hành động cụ thể trong cuộc sống hằng ngày, khi còn có thể ở bên mẹ yêu thương của mình.

Bài văn 3:

Phân tích bài thơ “Mẹ” (Trần Quốc Minh)

• Mở bài:

Trong dòng chảy của thơ ca Việt Nam, hình ảnh người mẹ luôn hiện lên bình dị mà thiêng liêng, gắn với lời ru, giấc ngủ tuổi thơ và những hi sinh lặng thầm không lời. Viết về mẹ, nhiều nhà thơ chọn những hình ảnh lớn lao, còn Trần Quốc Minh lại đi vào những chi tiết rất đời thường, quen thuộc. Bài thơ “Mẹ” của ông là một khúc ru nhẹ nhàng nhưng thấm đẫm cảm xúc, qua đó khắc họa sâu sắc vai trò to lớn của người mẹ đối với cuộc đời con: mẹ nhẫn nại, cam chịu, bền bỉ; mẹ dành cho con những gì ngọt ngào nhất; mẹ đồng hành cùng con suốt cuộc đời bằng tình yêu vô điều kiện.

• Mở bài:

Mở đầu bài thơ là không gian quen thuộc, gần gũi. Hình ảnh mẹ ru con vào đêm hè khuya khoắt, bền bỉ, khắc khoải. “Lặng rồi cả tiếng con ve”, “con ve cũng mệt vì hè nắng oi” gợi lên cái nóng nực, oi ả, mệt mỏi của mùa hè. Thiên nhiên được nhân hóa như con người, cũng biết mỏi mệt sau một ngày dài. Giữa sự yên tĩnh của đất trời, không gian gia đình hiện lên thật ấm áp với “tiếng ạ ời”, “kẽo cà tiếng võng”. Những âm thanh quen thuộc ấy không chỉ gợi hồn quê mà còn khẳng định một điều giản dị: trong mọi hoàn cảnh, vòng tay mẹ luôn là nơi bình yên nhất đối với con. Chính bối cảnh ấy làm nền để hình ảnh người mẹ hiện lên rõ nét, gần gũi và đầy yêu thương.

Trong không gian lặng lẽ của đêm hè, hình ảnh người mẹ hiện lên thật bình dị mà sâu sắc. Mẹ ru con bằng “tiếng ạ ời” – âm thanh thân thương của lời ru dân gian đã nuôi dưỡng bao thế hệ người Việt. Lời ru ấy không chỉ giúp con chìm vào giấc ngủ mà còn ươm mầm yêu thương, nhân ái trong tâm hồn con từ thuở nằm nôi. Mẹ không làm điều gì lớn lao, chỉ lặng lẽ “quạt”, “đưa gió về” bằng bàn tay quen thuộc. Cử chỉ ấy tuy nhỏ bé nhưng chứa đựng cả tấm lòng nhẫn nại và cam chịu. Giữa cái nóng oi ả, mẹ chấp nhận phần vất vả về mình để con được mát lành, yên giấc. Qua đó, người đọc cảm nhận rõ mẹ luôn dành cho con những gì ngọt ngào nhất, dù bản thân phải chịu thiệt thòi.

Không chỉ chăm sóc con bằng những hành động cụ thể, lời ru của mẹ còn mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Lời ru không chỉ là âm thanh mà còn là làn gió mát lành, xoa dịu cả thể xác lẫn tâm hồn con. Mẹ không chỉ nuôi con bằng sữa, bằng cơm, mà còn nuôi dưỡng con bằng yêu thương, bằng sự chở che tinh thần. Từ những đêm ru con ấy, con lớn lên trong vòng tay dịu dàng của mẹ, được bao bọc bởi tình yêu êm đềm mà bền bỉ.

Nổi bật hơn cả trong bài thơ là sự hi sinh thầm lặng và vô điều kiện của người mẹ. Hình ảnh so sánh “Những ngôi sao thức ngoài kia / Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con” mang sức gợi lớn. Sao thức là điều tự nhiên của vũ trụ, còn mẹ thức là do tình yêu và trách nhiệm. Mẹ hi sinh giấc ngủ, sức khỏe, sự nghỉ ngơi của mình để con được ngủ ngon, lớn khôn từng ngày. Sự hi sinh ấy diễn ra âm thầm, lặng lẽ, không cần báo đáp, không đòi hỏi ghi công. Qua hai câu thơ ngắn gọn, người đọc nhận ra: mẹ chính là hiện thân của sự nhẫn nại, cam chịu và bền bỉ – những phẩm chất cao đẹp làm nên vẻ đẹp vĩ đại của tình mẫu tử.

Không dừng lại ở những năm tháng ấu thơ, vai trò của mẹ còn được khắc họa như một điểm tựa theo con suốt cuộc đời. “Đêm nay con ngủ giấc tròn / Mẹ là ngọn gió của con suốt đời” là hai câu thơ giàu ý nghĩa biểu tượng. Giấc ngủ trọn vẹn của con hôm nay là kết quả của sự hi sinh thầm lặng từ mẹ. Hình ảnh “ngọn gió” vừa nhẹ nhàng vừa sâu sắc: gió không nhìn thấy nhưng luôn hiện hữu, mát lành, nâng đỡ và đồng hành. Cũng như vậy, mẹ không chỉ hiện diện khi con còn bé mà theo con suốt hành trình dài của cuộc đời, âm thầm dõi theo, che chở, nâng bước con trong mọi chặng đường. Tình mẹ vì thế trở thành điểm tựa tinh thần vững bền, bất biến theo năm tháng.

Bên cạnh giá trị nội dung sâu sắc, bài thơ còn thành công về mặt nghệ thuật. Thể thơ năm chữ với nhịp điệu nhẹ nhàng phù hợp với giọng ru, giọng tâm tình. Hình ảnh thơ gần gũi như con ve, tiếng võng, lời ru, ngôi sao vừa chân thực vừa giàu giá trị biểu tượng. Các biện pháp tu từ như nhân hóa, so sánh, ẩn dụ được sử dụng tinh tế, góp phần làm nổi bật cảm xúc và chủ đề. Ngôn ngữ mộc mạc, giản dị nhưng giàu sức gợi, giọng điệu trầm lắng, tha thiết khiến bài thơ dễ đi vào lòng người.

• Kết bài:

Tóm lại, “Mẹ” của Trần Quốc Minh là một bài thơ giàu giá trị nhân văn, ca ngợi vai trò to lớn và thiêng liêng của người mẹ trong cuộc đời con. Mẹ nhẫn nại, cam chịu, bền bỉ; mẹ dành cho con những gì ngọt ngào nhất; mẹ hi sinh vô điều kiện và đồng hành cùng con suốt cuộc đời. Bài thơ không chỉ lay động cảm xúc mà còn nhắc nhở mỗi người biết trân trọng, yêu thương và biết ơn mẹ bằng những hành động cụ thể trong cuộc sống hằng ngày.

Xem văn bản: MẸ (Trần Quốc Minh) | Thơ lục bát