Đọc bài thơ sau:
DÁNG ĐỨNG VIỆT NAM
“Anh ngã xuống trên đường băng Tân Sơn Nhất
Nhưng anh gượng đứng lên tì súng trên xác trực thăng
Và Anh chết trong khi đang đứng bắn
Máu Anh phun theo lửa đạn cầu vồng.
Chợt thấy Anh giặc hốt hoảng xin hàng
Có thằng sụp xuống chân Anh tránh đạn
Bởi Anh chết rồi nhưng lòng dũng cảm
Vẫn đứng đàng hoàng nổ súng tấn công.
Anh tên gì hỡi Anh yêu quý
Anh vẫn đứng lặng im như bức thành đồng
Như đôi dép dưới chân Anh dẫm lên bao xác Mỹ
Mà vẫn một màu bình dị, sáng trong
Không một tấm hình, không một dòng địa chỉ
Anh chẳng để gì lại cho riêng Anh trước lúc lên đường
Chỉ để lại cái dáng đứng Việt Nam tạc vào thế kỷ
Anh là chiến sĩ Giải phóng quân.
Tên Anh đã thành tên đất nước
Ơi Anh Giải phóng quân
Từ dáng đứng của anh trên đường băng Tân Sơn Nhất
Tổ quốc bay lên bát ngát mùa xuân”
(Dáng đứng Việt Nam – Lê Anh Xuân)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Xác định chủ đề và cảm hứng chủ đạo bài thơ.
Câu 2. Xác định hình tượng nhân vật trung tâm trong bài thơ.
Câu 3. Xác định biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ “Anh vẫn đứng lặng im như bức thành đồng”. Phân tích hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ đó.
Câu 4. Nêu cảm nghĩ của anh (chị ) về hai câu thơ :
Từ dáng đứng của anh trên đường băng Tân Sơn Nhất
Tổ quốc bay lên bát ngát mùa xuân.
* GỢI Ý TRẢ LỜI:
Câu 1. Xác định chủ đề và cảm hứng chủ đạo của bài thơ
– Chủ đề: Bài thơ ca ngợi vẻ đẹp anh hùng, bất khuất và cao cả của người chiến sĩ Giải phóng quân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mĩ, qua hình tượng biểu tượng “dáng đứng Việt Nam” – kết tinh của lòng yêu nước, ý chí chiến đấu kiên cường và phẩm chất cao đẹp của dân tộc Việt Nam.
– Cảm hứng chủ đạo: Cảm hứng anh hùng ca – sử thi, thấm đượm niềm xúc động, ngợi ca và tự hào sâu sắc, được khơi nguồn từ hiện thực chiến đấu ác liệt và sự hi sinh oanh liệt của người lính Việt Nam.
Câu 2. Xác định hình tượng nhân vật trung tâm trong bài thơ
– Hình tượng nhân vật trung tâm là người chiến sĩ Giải phóng quân Việt Nam ngã xuống trên đường băng Tân Sơn Nhất nhưng vẫn hiên ngang đứng bắn.
– Đây không chỉ là một con người cụ thể mà đã trở thành biểu tượng nghệ thuật cho con người Việt Nam thời đại chống Mĩ: anh hùng, bất khuất, quên mình vì Tổ quốc.
Câu 3. Xác định và phân tích biện pháp tu từ trong câu thơ: “Anh vẫn đứng lặng im như bức thành đồng”
– Biện pháp tu từ: So sánh (“như bức thành đồng”).
– Hiệu quả nghệ thuật: Hình ảnh người chiến sĩ được so sánh với “bức thành đồng” làm nổi bật tư thế hiên ngang, vững chãi, bất khuất; Gợi lên sức mạnh tinh thần phi thường, ý chí kiên cường không gì khuất phục được, dù trong cái chết. Qua đó, nhà thơ tôn vinh người lính như pháo đài sống bảo vệ Tổ quốc, nâng tầm hình ảnh cá nhân thành biểu tượng dân tộc.
Câu 4. Nêu cảm nghĩ về hai câu thơ:
“Từ dáng đứng của anh trên đường băng Tân Sơn Nhất
Tổ quốc bay lên bát ngát mùa xuân”.
– Hai câu thơ mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc và giàu chất sử thi.
– “Dáng đứng của anh” không chỉ là tư thế chiến đấu của một người lính mà đã trở thành điểm tựa tinh thần, nguồn sức mạnh làm nên sự hồi sinh của đất nước.
– Hình ảnh “Tổ quốc bay lên bát ngát mùa xuân” gợi liên tưởng đến độc lập, hòa bình, tương lai tươi sáng của dân tộc sau bao năm chiến tranh.
→ Qua đó, tác giả khẳng định: sự hi sinh của người chiến sĩ chính là nền tảng cho mùa xuân vĩnh hằng của đất nước, khiến người đọc xúc động, tự hào và thêm trân trọng giá trị của hòa bình hôm nay.
