Đọc văn bản sau:
SỰ TÍCH HOA CÚC TRẮNG
Ngày xưa có một cô bé sống với mẹ trong ngôi nhà nhỏ ven rừng. Một hôm, mẹ bị bệnh nặng, cô đi tìm thầy thuốc.
Trên đường đi, cô gặp một ông cụ. Ông hỏi:
– Cháu đi đâu vội thế?
– Cháu đi tìm thầy thuốc cho mẹ ạ.
Ông bảo:
– Ta là thầy thuốc đây. Cháu hãy vào rừng tìm bông hoa màu trắng. Bông hoa có bao nhiều cánh, mẹ cháu sẽ sống được bấy nhiêu ngày.
Đi mãi, cô bé mới tìm được bông hoa màu trắng. Cô hái rồi đếm:
– Một, hai,… Trời ơi! Mẹ chỉ sống được chừng này ngày nữa sao?
Cô bé nghĩ ngợi rồi ngồi xuống, xe từng cánh hoa thành nhiều sợi. Mỗi sợi bỗng biến thành một cánh hoa. Cứ thế, bông hoa cô tìm được có thêm rất nhiều cánh.
Cầm bông hoa, cô chạy nhanh về nhà. Mẹ tươi cười, khoẻ mạnh, đón cô từ ngoài ngõ. Từ đó, người ta gọi bông hoa đó là hoa cúc trắng, biểu tượng của lòng hiếu thảo.
(Theo Truyện cổ tích Nhật Bản, SGK Tiếng Việt 1, 2006)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Văn bản này thuộc thể loại gì? Căn cứ vào đặc điểm/dấu hiệu nào để xác định như vậy?
Câu 2. Văn bản kể bằng ngôi thứ mấy?
Câu 3. Nêu chủ đề, đề tài của văn bản.
Câu 4. Cô bé đi vào rừng để làm gì?
Câu 5. Vì sao cô bé lại xe từng cánh hoa thành nhiều sợi?
Câu 6. Từ ý nghĩa văn bản, em rút ra được bài học sâu sắc gì cho bản thân. Hãy trình bày từ 3 đến 5 dòng.
* Gợi ý trả lời:
Câu 1. Văn bản này thuộc thể loại gì? Căn cứ vào đặc điểm/dấu hiệu nào để xác định như vậy?
– Thể loại: Truyện cổ tích.
– Căn cứ xác định: Có nhân vật cô bé và mẹ, có yếu tố kỳ ảo (bông hoa có bao nhiều cánh, người mẹ sẽ sống được bấy nhiêu ngày), mở đầu “Ngày xưa…”, kết thúc có hậu, thể hiện thông điệp đạo đức (lòng hiếu thảo).
Câu 2. Văn bản kể bằng ngôi thứ mấy?
– Ngôi kể: ngôi thứ ba.
– Tác dụng: Người kể đứng ngoài câu chuyện, kể khách quan, giúp câu chuyện phổ quát, dễ hiểu và sinh động.
Câu 3. Nêu chủ đề, đề tài của văn bản.
– Đề tài: Lòng hiếu thảo của cô bé đối với mẹ; hành trình tìm bông hoa cứu mẹ.
– Chủ đề: Truyện ca ngợi lòng hiếu thảo, sự dũng cảm và trí thông minh của cô bé, qua đó khẳng định rằng hành động tốt đẹp nhất định sẽ được đền đáp.
Câu 4. Cô bé đi vào rừng để làm gì?
– Cô bé đi vào rừng tìm bông hoa màu trắng, vì theo lời ông cụ (thầy thuốc), bông hoa sẽ giúp mẹ cô sống thêm được bấy nhiêu ngày như số cánh hoa.
Câu 5. Vì sao cô bé lại xé từng cánh hoa thành nhiều sợi?
– Cô bé lại xé từng cánh hoa thành nhiều sợi vì cô thấy số cánh hoa ít, mẹ chỉ sống được vài ngày, cô muốn nhân thêm cánh hoa để mẹ sống lâu hơn, thể hiện sự thông minh và lòng hiếu thảo.
Câu 6. Từ ý nghĩa văn bản, em rút ra được bài học sâu sắc gì cho bản thân? (3–5 dòng)
– Bài học: Cần yêu thương, kính trọng và chăm sóc cha mẹ, luôn biết hiếu thảo và quan tâm người thân. Khi gặp khó khăn, chúng ta cần bình tĩnh, kiên trì, tìm cách giải quyết tốt đẹp nhất.
