Đọc hiểu: Chủ động học tập
Đọc đoạn trích sau:
Khi Thomas Edison hỏi thầy giáo ở trường rằng liệu có thể cho âm thanh vào một cái hộp không. Tất nhiên, câu hỏi đó là một câu “hỏi ngu” tuyệt đối theo nhận định của xã hội lúc bấy giờ. Những câu hỏi “ngu” đến mức người ta đã đuổi học Edison kèm lời nhắn cho mẹ cậu bé rằng tốt nhất nên để trò Thomas đi chăn lợn thì hơn. Nhưng cuối cùng, những câu hỏi “ngu” của cậu bé ấy lại trở thành tiền đề thay đổi lịch sử công nghệ.
Khi Warren Buffett và Bill Gates, bây giờ là người giàu thứ nhất và thứ nhì nước Mỹ, gặp nhau lần đầu tiên vào ngày 5/7/1991, họ đã nói chuyện gì với nhau? Bàn chuyện mua một hòn đảo để nghỉ dưỡng hay siêu xe? Câu chuyện đã được kể lại nhiều lần: Lúc đầu, cả hai đều rất bối rối khi được hẹn gặp nhau, chẳng biết phải nói chuyện gì. Với Buffett thì máy tính và rau bắp cải cũng giống nhau (đến giờ ông vẫn chưa có e-mail), còn Bill Gates thì than phiền với mẹ rằng: “Con biết nói chuyện gì với một người suốt ngày chơi cổ phiếu?”.
Cuối cùng, họ chỉ ngồi đó để đặt các câu hỏi cho nhau. Buffett ra sức hỏi Gates về các cổ phiếu công nghệ, vì ông thấy các công ty công nghệ “cứ ra đời rồi lại biến mất”. Gates lại hỏi Buffett về việc đầu tư vào truyền thông. Họ ngồi tâm sự ba giờ đồng hồ, rồi trở thành bạn bè thân thiết. Trong suốt 25 năm sau đó, họ cùng xây dựng quỹ từ thiện lớn nhất thế giới, chỉ vì ấn tượng của Bill Gates ngày hôm đó: “Ông già đó đặt các câu hỏi rất hay”. Vấn đề là câu hỏi. Các tỷ phú cũng không giấu rằng họ có cái cần phải học, phải… “hỏi ngu”.
(Trích Doanh nhân Nguyễn Thành Nam: Hỏi ngu để trưởng thành, theo www.diendannhalanhdao.com)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Văn bản bàn về vấn đề gì?
Câu 2. Vì sao những câu hỏi của Edison ban đầu bị coi là “ngu”?
Câu 3. Em hiểu như thế nào về ý kiến: “Vấn đề là câu hỏi”?
Câu 4. Vì sao cuộc trò chuyện giữa Warren Buffett và Bill Gates lại bắt đầu bằng những câu hỏi?
Nêu nội dung chính của văn bản.
Câu 5. Từ văn bản, em rút ra bài học gì về vai trò của việc đặt câu hỏi trong học tập và cuộc sống?
Câu 6. Theo em, học sinh cần làm gì để dám đặt câu hỏi và không sợ bị đánh giá?
Câu 7. Phân tích vai trò của các dẫn chứng (Edison, Buffett, Gates) trong việc làm sáng tỏ luận điểm của tác giả.
Câu 8. Có ý kiến cho rằng: “Không có câu hỏi ngu, chỉ có người không dám hỏi”. Em có đồng tình không? Vì sao? (5–7 dòng)
Câu 9. Nhận xét về cách lập luận của văn bản (nêu vấn đề → dẫn chứng → kết luận).
Câu 10. Theo em, vì sao xã hội thường có xu hướng đánh giá thấp những câu hỏi “khác thường”?
Câu 11. Em có đồng tình với ý kiến cho rằng: “Các tỉ phú cũng không giấu rằng họ có cái cần phải học, phải… hỏi ngu” không? Vì sao?
Câu 12. So sánh hai kiểu người: người ngại hỏi vì sợ sai và người dám hỏi dù bị cho là “ngu”. Kiểu người nào có khả năng phát triển hơn? Vì sao?
Câu 13. Văn bản đề cao việc “hỏi ngu”. Theo em, đâu là ranh giới giữa “hỏi để học” và “hỏi thiếu suy nghĩ”?
Câu 14. Từ câu chuyện của các nhân vật, em rút ra nhận xét gì về mối quan hệ giữa tư duy đặt câu hỏi và thành công?
Câu 15. Trong môi trường học đường hiện nay, việc khuyến khích học sinh đặt câu hỏi đã thực sự hiệu quả chưa? Hãy trình bày quan điểm của em.
