Suy nghĩ về ý nghĩa câu tục ngữ “Chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèo” – Lớp 7
I. MỞ BÀI:
– Dẫn dắt vấn đề: Trong cuộc sống, mỗi con người đều phải đối mặt với những khó khăn, thử thách trên con đường học tập và lập thân, lập nghiệp.
– Giới thiệu câu tục ngữ: Từ kinh nghiệm sống quý báu, ông cha ta đã đúc kết bài học sâu sắc qua câu tục ngữ: “Chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèo”.
– Nêu ý kiến/quan điểm: Câu tục ngữ là lời khuyên đúng đắn, nhắc nhở con người phải kiên trì, vững vàng, không bỏ cuộc trước gian nan, thử thách.
II. THÂN BÀI
1. Giải thích ý nghĩa câu tục ngữ:
Giải thích nghĩa đen:
– “Sóng cả” là những con sóng lớn trên biển.
– “Ngã tay chèo” là buông tay, bỏ chèo thuyền khi gặp nguy hiểm.
Giải thích nghĩa bóng:
– “Sóng cả” tượng trưng cho những khó khăn, thử thách, thất bại trong cuộc sống.
– “Tay chèo” tượng trưng cho ý chí, nghị lực và hành động của con người.
Ý nghĩa câu tục ngữ: Câu tục ngữ khuyên con người khi gặp khó khăn không được nản chí, bỏ cuộc mà phải giữ vững ý chí, kiên trì vượt qua thử thách.
2. Bàn luận
a. Khẳng định ý kiến:
– Khẳng định: Câu tục ngữ là đúng đắn, mang giá trị sâu sắc và có ý nghĩa trong mọi thời đại.
– Ý chí và sự kiên trì là yếu tố quan trọng quyết định thành công của con người.
b. Chứng minh và làm rõ vấn đề
Vai trò, ý nghĩa của ý chí, kiên trì trong học tập và cuộc sống:
– Giúp con người vượt qua khó khăn, thử thách: Trong học tập cũng như cuộc sống, không ai tránh khỏi những trở ngại và thất bại. Ý chí và sự kiên trì giúp con người không nản lòng, không bỏ cuộc mà tiếp tục cố gắng để vượt qua khó khăn.
– Tạo động lực phấn đấu lâu dài: Người có ý chí, kiên trì luôn biết đặt mục tiêu rõ ràng và quyết tâm theo đuổi đến cùng. Nhờ đó, việc học tập và làm việc không bị gián đoạn hay bỏ dở giữa chừng.
– Rèn luyện bản lĩnh và sự tự tin: Khi kiên trì vượt qua thử thách, con người sẽ trở nên vững vàng, tự tin hơn vào khả năng của bản thân và sẵn sàng đối mặt với những khó khăn tiếp theo.
– Nâng cao kết quả học tập và hiệu quả công việc: Học sinh có ý chí, kiên trì sẽ chăm chỉ, bền bỉ trong học tập, biết sửa sai và không ngừng tiến bộ. Trong cuộc sống, điều này giúp con người đạt được mục tiêu và thành công.
– Góp phần hoàn thiện nhân cách: Ý chí và sự kiên trì giúp con người hình thành lối sống tích cực, có trách nhiệm, biết vượt lên hoàn cảnh và không ngừng rèn luyện bản thân.
– Là nền tảng của thành công và hạnh phúc: Nhờ ý chí và sự kiên trì, con người có thể vượt qua “sóng cả” của cuộc đời, biến khó khăn thành cơ hội và xây dựng cuộc sống tốt đẹp, ý nghĩa hơn.
* Dẫn chứng thực tế:
+ Trong học tập: học sinh gặp bài khó nhưng kiên trì học tập sẽ đạt kết quả tốt.
+ Trong cuộc sống: nhiều người vượt qua nghịch cảnh nhờ không bỏ cuộc: Chủ tịch Hồ Chí minh, thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký, nhà truyền cảm hứng Nick Vujick,…
3. Bàn luận mở rộng (lật lại vấn đề)
– Nếu “ngã tay chèo” trước sóng cả, con người dễ thất bại, không đạt được mục tiêu, hình thành thói quen nản chí, thiếu ý chí.
– Phê phán lối sống thiếu kiên trì, dễ bỏ cuộc.
– Cần phân biệt giữa kiên trì, bền bỉ với sự cố chấp, hành động thiếu suy nghĩ.
4. Bài học nhận thức và hành động
– Xác định mục tiêu học tập rõ ràng.
– Rèn luyện tinh thần kiên trì, không nản lòng trước thất bại.
– Biết học từ sai lầm, biến khó khăn thành động lực.
III. KẾT BÀI:
– Khẳng định lại ý nghĩa câu tục ngữ: “Chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèo” là bài học quý báu về ý chí, nghị lực và tinh thần vượt khó.
– Liên hệ bản thân, rút ra bài học: Mỗi người cần tự rèn luyện bản thân để luôn vững vàng trước thử thách.
– Thể hiện niềm tin: Tôi tin rằng, với ý chí kiên định và sự nỗ lực không ngừng, con người sẽ vượt qua mọi “sóng cả” để chạm tới thành công.
Bài văn tham khảo:
Trong cuộc sống, mỗi con người đều phải đối mặt với không ít khó khăn, thử thách trên con đường học tập cũng như khi lập thân, lập nghiệp. Có lúc ta gặp thất bại, vấp ngã, tưởng chừng không thể tiếp tục bước đi. Từ những trải nghiệm thực tế ấy, ông cha ta đã đúc kết nên nhiều bài học sâu sắc, trong đó có câu tục ngữ: “Chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèo”. Đây là lời khuyên đúng đắn, nhắc nhở con người phải kiên trì, vững vàng, không bỏ cuộc trước gian nan, thử thách.
Xét về nghĩa đen, “sóng cả” là những con sóng lớn, dữ dội trên biển, còn “ngã tay chèo” là buông tay, bỏ chèo khi đang điều khiển con thuyền. Nếu người chèo thuyền hoảng sợ trước sóng lớn mà buông tay, con thuyền sẽ mất phương hướng và dễ bị nhấn chìm. Ở nghĩa bóng, “sóng cả” tượng trưng cho những khó khăn, thử thách, thất bại trong cuộc sống, còn “tay chèo” chính là ý chí, nghị lực và hành động của con người. Qua đó, câu tục ngữ khuyên chúng ta rằng khi gặp khó khăn, không nên nản chí hay bỏ cuộc mà phải giữ vững ý chí, kiên trì vượt qua thử thách.
Câu tục ngữ mang giá trị sâu sắc và đúng đắn trong mọi thời đại. Ý chí và sự kiên trì chính là yếu tố quan trọng quyết định sự thành công của mỗi con người. Trong học tập và cuộc sống, không ai có thể tránh khỏi những trở ngại, thất bại. Chỉ khi có ý chí mạnh mẽ và sự kiên trì bền bỉ, con người mới có thể vượt qua khó khăn và tiếp tục tiến lên phía trước. Người kiên trì luôn biết đặt mục tiêu rõ ràng và quyết tâm theo đuổi đến cùng, không dễ dàng bỏ dở giữa chừng.
Bên cạnh đó, ý chí và sự kiên trì còn giúp rèn luyện bản lĩnh và sự tự tin. Khi con người vượt qua được thử thách, họ sẽ tin tưởng hơn vào khả năng của bản thân, sẵn sàng đối mặt với những khó khăn tiếp theo. Đối với học sinh, tinh thần kiên trì giúp các em không nản lòng trước những bài học khó, biết sửa sai và không ngừng tiến bộ. Nhờ vậy, kết quả học tập được nâng cao, nhân cách cũng dần được hoàn thiện. Có thể nói, ý chí và sự kiên trì chính là nền tảng quan trọng dẫn con người đến thành công và hạnh phúc.
Trong thực tế, đã có rất nhiều tấm gương sáng thể hiện tinh thần “không ngã tay chèo” trước sóng cả. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trải qua hơn ba mươi năm bôn ba tìm đường cứu nước với muôn vàn gian khổ nhưng chưa bao giờ từ bỏ lý tưởng. Thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký, dù bị liệt hai tay, vẫn kiên trì tập viết bằng chân để trở thành nhà giáo ưu tú. Hay Nick Vujicic – người không có tay chân – vẫn vượt qua số phận để sống lạc quan và truyền cảm hứng cho hàng triệu người. Những tấm gương ấy cho thấy sức mạnh to lớn của ý chí và sự kiên trì.
Tuy nhiên, nếu “ngã tay chèo” trước khó khăn, con người sẽ dễ thất bại, hình thành thói quen nản chí và thiếu bản lĩnh. Cũng cần phân biệt giữa kiên trì với sự cố chấp, mù quáng; kiên trì đúng đắn là biết nỗ lực nhưng vẫn linh hoạt và suy nghĩ chín chắn.
Từ đó, mỗi học sinh cần xác định cho mình mục tiêu học tập rõ ràng, rèn luyện tinh thần kiên trì, không nản lòng trước thất bại và biết học hỏi từ sai lầm. Câu tục ngữ “Chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèo” thực sự là bài học quý báu về ý chí và nghị lực sống. Tôi tin rằng, với ý chí kiên định và sự nỗ lực không ngừng, con người sẽ vượt qua mọi “sóng cả” để vươn tới thành công trong cuộc sống.
